Ovaj sindrom povezuje tri stanja: postojeću bolest jetre, abnormalno širenje krvnih žila u plućima i smanjenu količinu kiseonika u arterijskoj krvi.

Zbog promjena na plućnim krvnim žilama dolazi do poremećaja razmjene plinova, pa organizam ne dobija dovoljno kiseonika za normalno funkcionisanje.

Povećava rizik od smrtnog ishoda

Hepatopulmonalni sindrom može se razviti kod osoba s cirozom i portalnom hipertenzijom.

Prema podacima navedenim u stručnim izvorima, javlja se kod značajnog udjela pacijenata s ovim oboljenjima, a njegovo prisustvo povezano je s više nego dvostruko većim rizikom od smrtnog ishoda.

Tačan mehanizam nastanka još nije u potpunosti razjašnjen.

Smatra se da oštećena jetra više ne obavlja efikasno svoju ulogu u uklanjanju štetnih materija iz organizma.

To može potaknuti oslobađanje supstanci koje utiču na širenje krvnih žila u plućima.

Istovremeno se mogu stvarati i nove krvne žile, što dodatno narušava normalnu razmjenu kiseonika.

Prepoznavanje bolesti predstavlja poseban izazov jer neki pacijenti u početku nemaju izražene tegobe.

Kod osoba s cirozom otežano disanje može se pripisati slabijoj fizičkoj kondiciji ili nakupljanju tečnosti u trbušnoj šupljini, zbog čega se pravi uzrok ponekad otkrije kasno.

Zadihanost je najčešći simptom

Najčešći simptom je zadihanost, odnosno otežano disanje, posebno tokom fizičke aktivnosti.

Ipak, postoji i karakterističan znak koji može ukazivati na ovaj sindrom – platipneja.

Riječ je o otežanom disanju koje se pogoršava kada osoba sjedi ili stoji, a ublažava u ležećem položaju.

S ovim simptomom povezana je i ortodeoksija, stanje u kojem se količina kiseonika u krvi smanjuje prilikom prelaska u uspravan položaj.

Ove pojave ne javljaju se kod svih pacijenata, ali mogu biti važan trag u postavljanju dijagnoze.

Dugotrajno smanjena količina kisika može izazvati i vidljive promjene na tijelu.

Među njima je cijanoza, koja se prepoznaje po plavičastoj boji usana i kože.

Mogu se pojaviti i takozvani batićasti prsti, odnosno zadebljanje vrhova prstiju praćeno promjenama na noktima.

Ako se ne prepozna i ne prati, dugotrajni nedostatak kiseonika može oštetiti važne organe, uključujući srce i mozak, piše Avaz.

Kako se postavlja dijagnoza?

Na hepatopulmonalni sindrom ljekari posumnjaju kada osoba s poznatom bolešću jetre razvije neobjašnjivu zadihanost.

Prvi korak može biti mjerenje zasićenosti krvi kiseonikom pomoću pulsnog oksimetra, a zatim se radi analiza plinova u arterijskoj krvi.

Za potvrdu dijagnoze koristi se i ehokardiografija s kontrastom, poznata kao test mjehurićima.

Ovom metodom mogu se otkriti abnormalno proširene krvne žile u plućima i utvrditi da li postoji poremećaj prolaska krvi kroz njih.

Transplantacija jetre jedina je mogućnost izlječenja

Liječenje zavisi od težine simptoma i opšteg zdravstvenog stanja pacijenta.

Terapija kiseonikom može pomoći u ublažavanju posljedica smanjene količine kiseonika u krvi, ali ne uklanja uzrok bolesti.

Transplantacija jetre trenutno je jedina priznata terapija koja može dovesti do izlječenja hepatopulmonalnog sindroma.

Uklanjanjem oboljele jetre otklanja se osnovni uzrok poremećaja, a kod dijela pacijenata dolazi do postepenog poboljšanja funkcije pluća i razmjene kiseonika.

Zbog toga je važno da osobe s hroničnim bolestima jetre ne zanemaruju novonastalu zaduhu, naročito ako se pogoršava pri stajanju ili sjedenju.

Pravovremeno prepoznavanje komplikacije može biti presudno za dalje liječenje.