Prema naučnom pregledu objavljenom u časopisu „Nutrition Journal“, nedostatak vitamina B12 povezuje se sa većim rizikom od pojedinih bolesti srca i krvnih sudova, ali uzimanje dodataka ishrani ne znači automatski i manju vjerovatnoću od infarkta.

Autori su analizirali rezultate laboratorijskih istraživanja, velikih populacionih studija i kliničkih ispitivanja kako bi utvrdili ulogu vitamina B12 u očuvanju kardiovaskularnog zdravlja.

Zašto je vitamin B12 važan?

Vitamin B12 učestvuje u stvaranju crvenih krvnih zrnaca, pravilnom funkcionisanju nervnog sistema i metabolizmu aminokiseline homocistein.

Kada organizmu nedostaje ovaj vitamin, nivo homocisteina u krvi može porasti, što se povezuje sa oštećenjem unutrašnjeg sloja krvnih sudova i razvojem ateroskleroze.

Vitamin B12 prirodno se nalazi prvenstveno u namirnicama životinjskog porijekla, poput mesa, ribe, jaja i mliječnih proizvoda, a dostupan je i u obogaćenim namirnicama i suplementima.

Ipak, naučnici upozoravaju da smanjenje nivoa homocisteina ne mora nužno značiti i manji rizik od svih kardiovaskularnih oboljenja.

Suplementi ne pružaju pouzdanu zaštitu od infarkta

Ranija istraživanja povezivala su nizak nivo vitamina B12 sa moždanim udarom, srčanom slabošću, aterosklerozom i povećanim rizikom od prijevremene smrti.

Međutim, klinička ispitivanja u kojima su učesnici uzimali suplemente dala su drugačije rezultate.

U norveškoj studiji NORVIT kombinacija folne kiseline i vitamina B6 i B12 smanjila je nivo homocisteina za približno 27 odsto, ali nije dovela do pouzdanog smanjenja broja srčanih udara ili smrtnih ishoda.

Slične rezultate pokazao je i veliki Cochrane pregled, koji je obuhvatio više od 71.000 učesnika.

Istraživači nisu pronašli dokaze da dodaci vitamina B6, B9 i B12 značajno smanjuju rizik od srčanog udara.

Drugačiji rezultati kod moždanog udara

Za razliku od srčanog udara, kod moždanog udara zabilježeni su nešto povoljniji rezultati.

Analiza više kliničkih studija pokazala je da terapije B vitaminima koje snižavaju homocistein mogu smanjiti relativni rizik od moždanog udara za približno 10 odsto.

U pojedinim istraživanjima sprovedenim u zemljama u kojima hrana nije obavezno obogaćena folnom kiselinom zabilježeno je i veće smanjenje rizika.

Posebnu korist mogli bi imati ljudi sa nedostatkom folata ili povišenim nivoom homocisteina.

Ipak, stručnjaci naglašavaju da je u većini studija korišćena kombinacija vitamina B6, B9 i B12, zbog čega se pozitivni efekti ne mogu pripisati samo jednom vitaminu.

Ko je najugroženiji zbog nedostatka B12?

Nedostatak vitamina B12 češće se javlja kod starijih osoba, vegetarijanaca i vegana, kao i kod ljudi koji imaju poteškoće sa njegovom apsorpcijom.

Povećan rizik postoji i kod osoba koje su imale barijatrijsku operaciju, pacijenata sa određenim hroničnim bolestima i onih koji dugotrajno koriste pojedine lijekove.

Među njima su metformin, koji se koristi u liječenju dijabetesa, i lijekovi za smanjenje lučenja želudačne kiseline.

Nedostatak ovog vitamina može dovesti do anemije, umora, trnjenja ekstremiteta i neuroloških smetnji, zbog čega je važno na vrijeme prepoznati simptome.

Da li treba uzimati B vitamine?

Autori istraživanja ne preporučuju rutinsko testiranje cjelokupne populacije niti uzimanje visokih doza suplemenata bez utvrđene potrebe.

Testiranje se prvenstveno preporučuje osobama koje pripadaju rizičnim grupama ili imaju simptome nedostatka vitamina B12.

Kod potvrđenog manjka, odgovarajuća terapija može značajno poboljšati krvnu sliku i funkcionisanje nervnog sistema.

Međutim, dozu i način primjene treba odrediti u dogovoru sa ljekarom.

Zaključak istraživača je da suplementacija može biti korisna određenim grupama pacijenata, ali da se B vitamini ne mogu smatrati univerzalnom zaštitom od srčanog i moždanog udara.