Dolazak relikvije najavili su patrijarh srpski Porfirije i iguman manastira Vatoped, arhimandrit Jefrem, tokom razgovora održanog 23. oktobra.

Kako je saopštila Srpska pravoslavna crkva, vjernici u Srbiji imaće priliku da se poklone ovoj svetinji, koja se vijekovima čuva na Svetoj Gori.

Poslije Bogorodičinog pojasa stiže još jedna svetinja

Lazarev krst biće druga značajna relikvija iz manastira Vatoped koja će tokom ove godine biti privremeno prenesena u Srbiju.

Prethodno je u Beogradu boravio Pojas Presvete Bogorodice, kojem se poklonio veliki broj vjernika.

Relikvije koje sadrže čestice Časnog drveta imaju poseban značaj u pravoslavnoj tradiciji, jer simbolizuju Hristovo stradanje, vaskrsenje i pobjedu nad smrću.

Šta je Lazarev krst?

Relikvijar poznat kao Lazarev krst čuva se u svetogorskom manastiru Vatoped i tradicionalno se povezuje sa knezom Lazarom Hrebeljanovićem.

Prema vatopedskom predanju, knez Lazar darovao je manastiru krst sa česticom Časnog drveta.

Istoričarka umjetnosti prof. dr Danica Popović u svom djelu „Pod okriljem svetosti: kult svetih vladara i relikvija u srednjovjekovnoj Srbiji“ navodi da za neposredno povezivanje ovog predmeta sa knezom Lazarom ne postoje čvrsti istorijski dokazi.

Ipak, prema sadržaju i jeziku natpisa, riječ je o dragocjenom predmetu srpskog porijekla.

Relikvijar ima oblik pravougaone ploče sa bogato ukrašenim srebrnim okovom. U njegovom središtu nalazi se udubljenje u kojem se čuva čestica drveta, dok su oko nje raspoređena manja polja sa moštima svetitelja.

Predanje povezuje svetinju sa Svetim Savom

Prema crkvenom predanju, relikvija se povezuje i sa Svetim Savom, koji je 1230. godine od romejskog cara Jovana Vataca dobio dio Časnog krsta.

Taj dio svetinje čuvan je u manastiru Hilandar, a pretpostavlja se da je Lazarev krst mogao biti izrađen od njegovog dijela.

Ipak, ova povezanost zasniva se na predanju i istorijskim pretpostavkama, a ne na potpuno potvrđenim pisanim izvorima.

U Vatopedu se čuva i još jedan značajan srpski relikvijar, koji se povezuje sa braćom Musić, srednjovjekovnim vlastelinima i nećacima kneza Lazara, poginulim u Kosovskoj bici.

Kako je, prema predanju, pronađen Časni krst?

Prema hrišćanskom predanju, krst na kojem je razapet Isus Hrist pronašla je u Jerusalimu 325. godine carica Jelena, majka rimskog cara Konstantina Velikog.

Predanje govori da je krst prepoznat po čudesnom događaju, nakon čega je dobio i naziv Životvorni krst.

Tokom vijekova dijelovi drveta koje se poštuje kao Časni krst dospjeli su u brojne hrišćanske crkve i manastire.

U srednjovjekovnoj Srbiji kult Časnog krsta imao je poseban značaj, ne samo u vjerskom životu, već i u vladarskoj tradiciji.

Prema srednjovjekovnim žitijima, veliki župan Stefan Nemanja posjedovao je krst sa dragocjenim česticama svetinje, koji je kasnije poslao svom sinu Stefanu Prvovenčanom.

Datum dolaska još nije poznat

Srpska pravoslavna crkva potvrdila je da se očekuje dolazak dijela Časnog krsta iz Vatopeda u Srbiju, ali još nisu objavljeni precizan datum, mjesto i raspored poklonjenja.

Detalji o boravku relikvije i mogućnosti da joj se vjernici poklone trebalo bi da budu saopšteni naknadno.