Tokom pomračenja, prirodni instinkt nas tjera da gledamo u nebo duže nego obično. Međutim, čak i kada je veći dio sunčevog diska zaklonjen, zračenje ostaje izuzetno jako.
Oštećenje vida
Stanje koje nastaje usljed nezaštićenog gledanja u Sunce u medicini je poznato kao solarna retinopatija to jeste oštećenje makule, centralnog dijela mrežnjače zaduženog za oštar vid. Najveća zamka leži upravo u tome što oko na mrežnjači nema receptore za bol, pa ljudi uopšte nisu svjesni da im vid propada u trenutku dok uživaju u prizoru.
„Direktno gledanje u sunce bez odgovarajuće zaštite može izazvati oštećenja na mrežnjači, na očnom dnu. Navedeno oštećenje ne izaziva bol u oku, ali dovodi do pojave tih tamnih mrlja u vidnom polju ili metamorfopsije, to jeste krivljenja slika“, kaže za portal Aloonline doktor specijalista oftamologije Aleksandra Stojaković.
Simptomi se obično ne javljaju odmah. Može proći nekoliko sati, pa čak i dan nakon posmatranja pomračenja, prije nego što osoba primijeti zamagljen vid, promjenu u percepciji boja ili tamnu mrlju u samom centru vidnog polja.
Specijalne naočale za gledanje pomračenja Sunca
U želji da isprate fenomen, mnogi posežu za običnim sunčanim naočalama, višestruko preklopljenim rendgenskim snimcima, zatamnjenim staklima ili čak CD-ovima. Prema riječima struke, ovo je najgori i najopasniji mogući izbor.
„I ono što je preporuka, da se koriste isključivo specijalno dizajnirane zaštite naočale koje imaju međunarodni ISO sertifikat. Strogo je zabranjena upotreba sunčanih naočala, dvogleda i teleskopa bez posebnih filtera, jer gledanjem kroz improvizovane filtere zjenica se širi zbog smanjenja svjetlosti, što omogućava prodor UV i ultracrvenim zracima do mrežnjače i nastanka navedenih oštećenja, koja mogu da budu i trajno“, upozorava doktorica Stojaković.
Obične sunčane naočale, bez obzira na to koliko su tamne ili skupe, ne blokiraju infracrveno zračenje. Još opasnije je gledanje kroz nezaštićen objektiv pametnog telefona, dvogled ili teleskop. Optički uređaji funkcionišu kao lupa koja fokusira i pojačava sunčeve zrake, usmjeravajući ih direktno u oko, što može izazvati trenutne opekotine.
Kako sigurno pratiti pomračenje Sunca?
Jedini potpuno siguran način za direktno posmatranje pomračenja jeste korišćenje specijalizovanih naočala sa solarnim filterima koji nose oznaku međunarodnog standarda ISO 12312-2. Prije upotrebe, obavezno provjerite da li naočale imaju ogrebotine ili oštećenja na filteru, a ukoliko ih imaju, bacite ih.
Ako planirate da uživate u ovom jedinstvenom astronomskom događaju koji će iznad naših gradova trajati oko pola sata, pripremite se na vrijeme. Vid nema cijenu, a samo nekoliko sekundi neopreznog posmatranja može ostaviti posljedice koje ćete nositi cijeli život.
Podsjećamo, potpuno pomračenje Sunca dogodiće se danas, u srijedu, 12. avgusta, i biće vidljivo na Grenlandu, Islandu, na sjeveru Rusije, Atlantskom okeanu, u Španiji i manjem dielu Portugala. U Bosni i Hercegovini će biti vidljivo djelimično pomračenje Sunca, koje će u BiH, zavisno od lokacije, početi oko 19.27 sati.
Djelimično pomračenje biće vidljivo širom Bosne i Hercegovine, između ostalog u Banjaluci, Sarajevu, Mostaru, Tuzli, Zenici, Bihaću, Brčkom, prema prognozama sajta The Skylive.
Vrijeme najveće faze pomračenja razlikovaće se u zavisnosti od lokacije. Prema podacima servisa Timeanddate, u Banjoj Luci će trajati oko 35 minuta, u Zenici oko 30, u Tuzli oko 28, a u Sarajevu i Mostaru oko 27 minuta.
Komentari (0)