Imenovanje oluja predstavlja praksu koja se razvila iz praktičnih razloga, jer ljudi lakše pamte i efikasnije komuniciraju o nepogodama koje imaju lična imena. Vjekovima su razorne oluje nazivane po svecima na čiji su se dan dogodile ili po mjestima koja su pogodile.

Sistematsko imenovanje počelo je 1953. godine, kada je Nacionalna meteorološka služba Sjedinjenih Američkih Država počela da koristi ženska imena, preuzevši taj običaj od pomorskih meteorologa.

Ovaj sistem je detaljno revidiran krajem sedamdesetih godina prošlog vijeka, pa se od tada na listama ravnopravno nalaze i muška i ženska imena. Danas je za imenovanje atlantskih uragana zadužena Svjetska meteorološka organizacija (WMO), dok u Evropi funkcioniše nekoliko regionalnih grupa. Meteorološke službe Velike Britanije, Irske i Holandije zajednički kreiraju liste za zapadnu Evropu, oslanjajući se na prijedloge javnosti još od 2015. godine.

Pored ove grupe, države poput Španije, Portugalije, Francuske, Belgije i Luksemburga dogovaraju imena za jugozapadnu Evropu, dok Norveška, Švedska i Danska pokrivaju sjever kontinenta.

Sezona imenovanja svake godine počinje u septembru i traje do kraja avgusta naredne godine. Za sezonu 2025/2026. pristiglo je oko 50.000 prijedloga građana, a prve tri oluje na toj listi nosiće imena Emi, Bram i Čandra, nakon kojih, ukoliko bude potrebe, slijede Kloi, Dano, Evelin, Fin, Gvendolin i Heder.

Stroga pravila izbora i povučena imena

Oluja dobija ime tek kada postane dovoljno opasna, odnosno kada vjetrovi dostignu brzinu od najmanje 63 kilometra na čas ili kada meteorološke službe izdaju narandžasto ili crveno upozorenje.

Izuzetak se dešava u situacijama poput nedavne oluje Osten, koja je dobila ime uz žuto upozorenje zbog velikog potencijala za značajne posljedice, iako je postojala neizvjesnost u vezi sa njenom tačnom putanjom.

Imena se pažljivo biraju, pa se tako izbjegavaju riječi koje je teško izgovoriti, koje imaju različita značenja u različitim zemljama ili se povezuju sa javnim ličnostima i kompanijama.

Kako bi se održala dosljednost sa američkim Nacionalnim centrom za uragane, evropske službe takođe ne koriste imena koja počinju slovima Q, U, X, Y i Z.

Imena oluja za sezonu 2026/2027.

Svjetska meteorološka organizacija održava šest abecednih lista za atlantske uragane koje se neprekidno rotiraju svakih šest godina. To u praksi znači da će ista lista imena korišćena tokom 2024. godine ponovo biti upotrijebljena tek 2030. godine.

Međutim, u slučaju izuzetno razornih nepogoda koje odnesu veliki broj ljudskih života, njihova imena se trajno povlače iz upotrebe iz poštovanja prema žrtvama. Od 1953. godine povučena su 94 imena, među kojima je čuveni uragan Katrina iz 2005. godine zamijenjen imenom Katja, dok je umjesto imena Ida, koje je povučeno 2021. godine, uvedeno ime Imani.

Pored redovnih lista, stručnjaci se suočavaju sa novim izazovima usljed klimatskih promjena koje donose sve veći broj snažnih oluja.

Tokom 2020. godine atlantska sezona bila je toliko aktivna da je ponestalo unaprijed određenih imena. Zbog toga je Svjetska meteorološka organizacija donijela odluku da prestane sa upotrebom grčkog alfabeta kao rezervnog rješenja, prije svega zato što su ta imena bila teška za izgovor i skretala su pažnju javnosti sa stvarnih opasnosti koje nepogode donose, pa se sada koriste unaprijed pripremljene dopunske liste.

(Glas Srpske)