Istraživači su analizirali tkiva pluća, srca, organa za varenje i reproduktivnog sistema, nastojeći da utvrde na koji način ostaci virusa mogu biti povezani sa hroničnim upalama i drugim zdravstvenim problemima.

Prema informacijama koje je prenijela ruska agencija TASS, nalazi ukazuju na mogućnost da dugotrajno zadržavanje virusnih komponenti predstavlja jedan od mehanizama nastanka postkovid sindroma.

Virusne komponente pronađene u više unutrašnjih organa

Naučnici su proučavali uzorke tkiva dobijene tokom hirurških zahvata i obdukcija, koristeći PCR analize i imunohistohemijske metode.

U pojedinim uzorcima otkriveni su virusna RNK, šiljasti protein i nukleokapsidni protein SARS-CoV-2.

Tragovi su pronađeni u plućima, gastrointestinalnom traktu, srčanom tkivu i endometrijumu, odnosno unutrašnjoj sluzokoži materice.

Istraživači smatraju da prisustvo ovih komponenti može biti povezano sa produženim zapaljenskim reakcijama i poremećajima funkcije pojedinih ćelija.

Međutim, otkrivanje virusne RNK ili proteina ne znači nužno da je u organizmu i dalje prisutan aktivan virus sposoban za razmnožavanje.

Moguća povezanost sa hroničnim oštećenjima pluća

U analiziranim plućnim tkivima istraživači su zabilježili različite patološke promjene, uključujući intersticijalnu pneumoniju i fibrozu.

Kod pojedinih pacijenata evidentirana je i hronična opstruktivna bolest pluća, dok je jedna pacijentkinja nakon ponovljene infekcije razvila plućnu alveolarnu proteinozu, od koje se oporavila poslije liječenja.

Naučnici ispituju da li dugotrajno prisustvo virusnih komponenti može doprinijeti održavanju upalnih procesa i oštećenju plućnog tkiva.

Ipak, nije potvrđeno da su sve uočene promjene neposredno izazvane zadržavanjem ostataka koronavirusa.

Istražuje se i mogući uticaj na razvoj malignih bolesti

Posebnu pažnju naučnika privukli su nalazi kod pacijenata oboljelih od raka pluća.

Virusne komponente pronađene su u tumorskim ćelijama i ćelijama koje oblažu unutrašnjost krvnih sudova.

Istraživači su kod pojedinih adenokarcinoma pluća uočili povećano prisustvo ćelija sa karakteristikama matičnih ćelija raka, koje se dovode u vezu sa širenjem tumora i otpornošću na liječenje.

„Postoji hipoteza da virus korona podstiče prelazak matičnih ćelija raka iz uspavanog, odnosno stanja mirovanja, u aktivno stanje“, navela je patološkinja Jelena Ščelokova.

Međutim, riječ je o hipotezi koja zahtijeva dodatna istraživanja.

Trenutno nema dovoljno dokaza da se na osnovu ovih nalaza može zaključiti da kovid 19 neposredno aktivira uspavane ćelije raka ili izaziva nastanak malignih bolesti.

Tragovi koronavirusa pronađeni i u probavnom sistemu

Analize su pokazale prisustvo virusnih komponenti i u tkivima želuca, crijeva i jetre.

Kod pojedinih pacijenata uočene su upalne promjene i oštećenja tkiva, uključujući gastritis, čireve želuca, kolitis i poremećaje funkcije jetre.

Zabilježena su i oboljenja poput steatoze i steatohepatitisa, odnosno nakupljanja masnoća u jetri i upale povezane sa tim stanjem.

Istraživači pretpostavljaju da bi prethodna infekcija koronavirusom mogla doprinijeti pogoršanju određenih postojećih bolesti probavnog sistema.

Slična pitanja otvorena su i prilikom analize tumora želuca i debelog crijeva, ali uzročno-posljedična povezanost još nije potvrđena.

Postkovid komplikacije mogu zahvatiti i srce

Naučnici su istraživali i promjene u srčanom tkivu pacijenata koji su ranije preležali kovid 19.

Kod pojedinih osoba zabilježeni su miokarditis, odnosno upala srčanog mišića, i srčana insuficijencija.

Posebna pažnja posvećena je oštećenjima endotela, sloja ćelija koji oblaže unutrašnjost krvnih sudova.

„Virus prodire u vaskularni endotel, oštećujući ga i sprečavajući krvne sudove da normalno funkcionišu i snabdijevaju tkiva hranljivim materijama“, objasnila je Jevgenija Kogan sa Univerziteta Sečenov.

Prema njenim riječima, simptomi postkovid miokarditisa mogu podsjećati na koronarnu bolest srca, zbog čega je pravilna dijagnostika važna za određivanje odgovarajućeg liječenja.

Ispituje se mogući uticaj na plodnost žena

Istraživači su tragove SARS-CoV-2 otkrili i u endometrijumu, unutrašnjoj sluzokoži materice.

Ovi nalazi otvorili su pitanje da li dugotrajno prisustvo virusnih komponenti može biti povezano sa određenim reproduktivnim poremećajima.

Tatjana Demura, direktorka Instituta za kliničku morfologiju i digitalnu patologiju Univerziteta Sečenov, ukazala je na važnost praćenja reproduktivnog zdravlja nakon infekcije.

Međutim, samo prisustvo virusnih ostataka u endometrijumu ne dokazuje da koronavirus izaziva neplodnost.

Za potvrđivanje takve povezanosti potrebne su dodatne kliničke studije.

Naučnici preporučuju praćenje dugotrajnih simptoma

Istraživači naglašavaju značaj praćenja zdravstvenog stanja osoba koje imaju dugotrajne tegobe nakon kovida 19, naročito ako već boluju od hroničnih bolesti.

Posebnu pažnju posvetili su pacijentima sa hipertenzijom, koronarnom bolešću srca, gojaznošću i dijabetesom, kod kojih su u analiziranim slučajevima zabilježena ozbiljnija oštećenja.

U zavisnosti od simptoma i procjene ljekara, dodatna dijagnostika može uključivati laboratorijske analize, snimanje pluća ili druge specijalističke preglede.

Ipak, ovi nalazi ne znače da svaka osoba koja je preležala kovid 19 treba rutinski da radi CT pluća, gastroskopiju ili druge invazivne preglede.

Ranija međunarodna istraživanja takođe su potvrdila da se tragovi SARS-CoV-2 mogu pronaći u tkivima dugo nakon akutne infekcije. Međutim, još se istražuje koliko često se to dešava i u kojoj mjeri doprinosi razvoju postkovid sindroma.

Dalja istraživanja trebalo bi da pomognu u razumijevanju mehanizama dugotrajnog zadržavanja virusnih komponenti i njihovog mogućeg uticaja na različite organske sisteme, kao i u razvoju efikasnijih metoda liječenja postkovid komplikacija.

(ATV)