Prema zvaničnim podacima austrijskog Zavoda za penzijsko osiguranje, prosječna starosna penzija iznosila je 2.434,77 evra mjesečno za muškarce i 1.705,26 evra za žene.

Poređenja radi, prema najnovijim podacima njemačkog penzijskog osiguranja, prosječna mjesečna penzija iznosila je oko 1.208 evra u cjelini, odnosno 1.390 evra za muškarce i 1.016 evra za žene, prenosi magazin Feniks.

Austrijske penzije trebalo bi dodatno da rastu u narednom periodu. Nakon povećanja od 2,7 posto u 2026. godini za ukupne penzijske prihode do 2.500 evra, za 2027. godinu predviđeno je povećanje od 2,95 odsto za prihode do 6.930 evra, dok je za veće iznose planirano ograničeno povećanje od 204,44 evra. Istovremeno, stope za dodatke kojima se osigurava minimalni prihod porasti će za 3,3 odsto.

Zašto je jaz u penzijama toliko veliki?

Glavna razlika leži u samoj strukturi penzionih sistema:

  • Obuhvat radne snage: U Austriji je obaveznim penzijskim osiguranjem obuhvaćena gotovo cjelokupna radna populacija, dok u Njemačkoj postoje strogo odvojeni sistemi za različite profesionalne grupe. Na primjer, većina samozaposlenih u Njemačkoj nije obavezna da uplaćuje doprinose u državno penzijsko osiguranje, dok državni službenici imaju potpuno poseban penzioni tretman.

  • Visina doprinosa: U Austriji radnici i poslodavci zajedno izdvajaju 22,8 odsto bruto plate za penzijsko osiguranje, dok taj procenat u Njemačkoj iznosi 18,6 odsto.

Jesu li austrijske penzije samo prividno veće?

Austrija je tokom proteklih decenija više puta reformisala svoj sistem. Standardna dob za penzionisanje muškaraca iznosi 65 godina, dok se dob za žene postepeno povećava sa 60 na 65 godina (proces započet 2024. godine).

Razlika postoji i u minimalnom stažu osiguranja:

  • U Austriji je u pravilu potrebno najmanje 15 godina staža da bi se ostvarilo pravo na starosnu penziju. Osobe koje ne ispune ovaj uslov ne ulaze u zvaničnu statistiku redovnih penzija na isti način.

  • U Njemačkoj je osnovni uslov za redovnu starosnu penziju samo pet godina staža. Zbog toga osobe koje su u Njemačkoj uplaćivale doprinose tek kratko vrijeme znatno obaraju statistički prosek ukupnih penzija.

Pored toga, penzije u ove dvije zemlje znatno se razlikuju i prema poreskom tretmanu, načinu usklađivanja, kao i dodatcima i umanjenjima.

Može li Njemačka preuzeti austrijski model?

Stručnjaci upozoravaju da se sistemi ne mogu direktno upoređivati. U Austriji veći dio penzijskih prihoda dolazi direktno iz državnog sistema, dok u Njemačkoj važnu ulogu imaju profesionalni i privatni oblici štednje. Razlikuju se i poreska pravila, visina zarada tokom radnog vijeka i metodologija prikupljanja statističkih podataka.

Rasprava o tome može li austrijski model poslužiti kao uzor za reformu u Njemačkoj i dalje traje. Zagovornici ističu prednost Austrije koja u jedinstveniji sistem uključuje širi krug zaposlenih i samozaposlenih, dok kritičari naglašavaju da se austrijski model ne može jednostavno preslikati zbog drugačijih istorijskih, ekonomskih i društvenih okolnosti.