Razlozi za prekid porodičnih odnosa su složeni, ali je uočljiv trend među mlađim generacijama koje porodične veze sve više posmatraju kroz koncept „demokratizovanog srodstva“.

Ovaj koncept podrazumijeva da se odnosi trebaju zasnivati na uzajamnom poštovanju i emocionalnoj sigurnosti, za razliku od starijih generacija koje su porodicu doživljavale kao obavezu zasnovanu na lojalnosti.

Zajednička osobina otuđenih roditelja

Naučna studija objavljena u časopisu „Frontiers in Psychology“ otkrila je jednu od osobina roditelja koji su izgubili kontakt s odraslom djecom. Istraživanje je pokazalo da roditelji koji imaju napete odnose s djecom, a istovremeno su izrazito ekstrovertni, imaju 79 odsto veće izglede za potpuni prekid komunikacije.

Upravo se entuzijazam, kao jedna od komponenti ekstraverzije, pokazao kao najsnažniji prediktor budućeg otuđenja.

Mnogim roditeljima takav zaključak može djelovati nelogično. Vjerovatno se pitaju zašto bi entuzijazam u odnosu s djetetom povećavao rizik od prekida kontakta. Psiholog Ričard Blejk, autor knjige „Cut Off: How Therapy Culture is Fueling the Parental Estrangement Epidemic“, nudi objašnjenje.

„Ovo u potpunosti mijenja uobičajeni narativ. Roditelji iz ovog uzorka, s kojima su djeca prekinula kontakt, nisu se isticali dominantnošću, već toplinom“, navodi Blejk.

Prema njegovom objašnjenju, roditelj s visokim nivoom entuzijazma iskazuje ljubav čestim, energičnim i emocionalno intenzivnim kontaktom. Međutim, u već narušenom odnosu takvo ponašanje druga strana može doživjeti kao nametanje.

Zašto entuzijazam može biti problem?

Analiza portala „PsyPost“ detaljnije se bavila načinom na koji roditelji i odrasla djeca u napetim odnosima mogu potpuno različito doživljavati istu osobinu.

Istraživači smatraju da povezanost entuzijazma i porodičnog otuđenja ukazuje na nesklad u potrebama. Veoma entuzijastični roditelji teže čestom i emocionalno intenzivnom kontaktu, što odraslo dijete u već zategnutom odnosu može doživjeti kao gušenje, pritisak ili zanemarivanje potrebe za ličnim granicama.

Ako dijete traži prostor, a roditelj insistira na kontaktu kao da je sve u redu, situacija se može dodatno pogoršati.

Kada je riječ o odrasloj djeci, studija je pokazala da osobe koje imaju napete odnose s roditeljima, ali su istovremeno veoma otvorene prema novim iskustvima, imaju 78 odsto manje izgleda da će potpuno prekinuti kontakt, piše Index.hr.

Istraživanje je takođe pokazalo da osobe sa univerzitetskom diplomom imaju 72 odsto manje izgleda da prekinu komunikaciju s roditeljima u poređenju s onima koji imaju završenu srednju školu.

Rezultati studije ukazuju na to da ono što jedna strana doživljava kao iskazivanje topline, druga može shvatiti kao nametljivost ili, u najgorem slučaju, potpuno nerazumijevanje vlastitih osjećanja.

„Ako su djeca prekinula kontakt s vama, a vi ste bili puni ljubavi, ova studija pokazuje da to možda i nije odbrana kakvom je smatrate. Toplina koja nije usklađena s onim što druga osoba može prihvatiti gubi svoj smisao. Ono što roditelj iznutra doživljava kao traženje bliskosti, s druge strane izgleda kao proganjanje“, napisao je Blejk.