Takva je i priča Petra (1928) i Ljubice (1925) Šašo, dvoje staraca iz sela Ljeskovac, u opštini Dvor na Uni, čiji je život tragično prekinut 7. avgusta 1995. godine tokom hrvatske vojne operacije „Oluja“.
Njihov sin, Vlado Šašo, godinama je tragao za istinom o njihovoj sudbini, boreći se da otrgne od zaborava ono što mnogi pokušavaju da izbrišu – ličnu, porodičnu i kolektivnu tragediju.
Ovaj tekst donosi njegovo potresno svjedočenje o stradanju roditelja, o potrazi koja je trajala gotovo dvije decenije, i o nemilosrdnoj tišini u kojoj su nestajali životi, dostojanstvo i tragovi jedne čitave generacije.
Dvoje staraca, koji su čitav život proveli u selu Ljeskovac, opština Dvor na Uni, tog kobnog 7. avgusta 1995. godine, rano ujutru, krenuli su u izbjegličkoj koloni zajedno sa ostalim mještanima.
Kolona je sporo napredovala, cijeli dan su putovali da bi, nakon više od deset sati, prešli svega 15 kilometara i stigli do Dvora u 18 časova.
U tom trenutku, hrvatska vojska je presjekla kolonu i zarobila 64 lica srpske nacionalnosti, među kojima su bili i Vladini roditelji.
Kako svjedoči, njegovi otac i majka su tada popisani i izjasnili su se da žele da se vrate na svoja vjekovna ognjišta, a od tog trenutka gubi im se svaki trag.
Vlado i njegova porodica godinama su tragali za istinom o roditeljima. Postao je član Udruženja nestalih i poginulih lica iz Krajine, učestvovao u brojnim aktivnostima, tražeći bilo kakav trag.
“Teške su to godine bile”
Prelomni trenutak dogodio se 2013. godine, kada je dao krv hrvatskim vlastima za DNK analizu.
Već naredne godine, identifikovani su posmrtni ostaci njegovih roditelja, na kojima su još uvijek bili vidljivi tragovi surove likvidacije.
Zajedno sa porodicom je uspio da prenese posmrtne ostatke roditelja i da ih dostojno sahrani na groblju Orlovače u Beogradu.
– Teške su to godine bile. Ono što sebi najviše prebacujem je što sam 30. jula 1995. godine, pred samu „Oluju“, bio u svom selu i kod svojih roditelja. Pošto sam uzeo godišnji odmor, obećao sam im da ću djecu odvesti malo na more i da se ponovo vraćam. Vratio sam se u Beograd i otišao sa porodicom na more, u Budvu. Dva dana su prošla, kad su odjednom javili da je napadnut Knin. Ali nije prošao ni jedan dan, pala je i Petrinja, palo je sve. Izbjegličke kolone su krenule – rekao je Vlade Šaše u svom svjedočenju.
Denis Bojić, direktor Memorijalnog centra Republike Srpske, ističe značaj ovakvih svjedočenja kao ključnih za očuvanje istorijske istine.
Dodaje da Centar intenzivno radi na prikupljanju i evidentiranju svih dostupnih svjedočanstava koja govore o stradanju srpskog naroda, s ciljem stvaranja najveće objedinjene baze audio-video svjedočanstava članova porodica poginulih i nestalih civila i vojnika iz Odbrambeno-otadžbinskog rata.
Pozivaju sve članove porodica poginulih i nestalih civila i vojnika iz Odbrambeno-otadžbinskog rata da podijele svoje svjedočanstvo, te da na taj način trajno sačuvaju sjećanje na svoje najmilije.
