Pomorska biološka ekspedicija provedena u međunarodnim vodama uz obalu Brazila rezultirala je otkrićem 31 nove vrste u periodu od samo dvije sedmice. Istraživači smatraju da bi ovakav tempo pronalaska do sada nepoznatih organizama mogao predstavljati jedan od najuspješnijih rezultata takve vrste istraživanja, a važnu ulogu u tome imala je napredna naučna oprema korištena tokom ekspedicije.

Posebnu pažnju privukla je tehnologija nazvana „Squid“ (Lignja), zahvaljujući kojoj su naučnici prvi put na istraživačkom brodu mogli posmatrati živu trodimenzionalnu ćelijsku strukturu mikrobnog života.

Istraživanje je provela grupa od oko dvadeset stručnjaka iz Sjedinjenih Američkih Država, Australije, Brazila i Japana. Ekspedicija je realizovana na istraživačkom brodu Falkor (too), kojim upravlja Schmidt Ocean Institute uz podršku Univerziteta Zapadne Australije i drugih partnerskih institucija.

Brod je isplovio iz Salvadora, u brazilskoj saveznoj državi Bahia, a fokus istraživanja bio je takozvani srednji sloj okeana – prostor između morskog dna i površinskog sloja obasjanog sunčevom svjetlošću. Naučnici navode da je riječ o najvećem staništu na Zemlji koje obuhvata oko 90 posto životnog prostora planete, ali istovremeno spada među najmanje istražene dijelove svijeta.

Među novootkrivenim organizmima nalaze se račić srodan rakovima i jastozima, brzi crv nalik pauku, devet vrsta meduza, sedam sifonofora i sedam rebraša. Sifonofore su kolonijalni organizmi srodni meduzama i koraljima, dok su rebraši poznati po svjetlucavim trepetljikama pomoću kojih se kreću kroz vodu.

Istraživači su pronašli i četiri vrste apendikularija, organizama koji izgledom podsjećaju na punoglavce i evolucijski su bliži ljudima nego većini beskičmenjaka. Zabilježena su i dva džinovska jednoćelijska organizma koja se mogu vidjeti golim okom.

Voditeljica ekspedicije, dr. Karen Osborn iz Nacionalnog prirodnjačkog muzeja Smithsonian, rekla je da su rezultati bili izuzetno uzbudljivi. „Srednji sloj okeana prepun je nevjerovatnih životinja o kojima znamo veoma malo. Ovo područje ranije nije bilo istraživano, pa su postojale veće šanse za pronalazak novih vrsta.

 Vjerujem da je ovo veoma blizu rekorda kada je riječ o broju novih životinja otkrivenih u tako kratkom vremenu“, izjavila je Osborn.

Jedan od ključnih tehnoloških alata bio je konfokalni mikroskop s rotirajućim diskom nazvan „Squid“. Uređaj koristi lasere za detaljno skeniranje mikroskopskih struktura organizama i omogućava proučavanje njihovih najsitnijih karakteristika. „To otvara potpuno novi svijet istraživanja.

Mogli smo posmatrati kako ćelije međusobno djeluju, razmjenjuju materijal i grade skelete. Sve smo to radili uživo na brodu, dok su za takve analize ranije bile potrebne sedmice pripreme i obrade uzoraka“, objasnila je Osborn.

Tokom ekspedicije korišteni su i eksperimentalni sistemi za snimanje i genetsku analizu, dok je tim stručnjaka za taksonomiju omogućio brzu identifikaciju pronađenih organizama.

Nova otkrića pružaju dodatne informacije o rasprostranjenosti života u svjetskim okeanima.

Osborn je objasnila da se raspored morskih organizama može zamisliti kao slojevita torta, pri čemu se iste vrste često mogu pronaći na sličnim dubinama čak i na veoma udaljenim lokacijama, poput Japana i Kalifornije.

Istovremeno, mnoga morska bića noću se kreću prema površini kako bi se hranila pod okriljem mraka, nakon što su dan provela skrivajući se u dubinama. Naučnici ističu da takve migracije imaju važnu ulogu u procesima apsorpcije ugljenika u okeanima.

Ekspedicija je održana u vrijeme kada je objavljeno da administracija američkog predsjednika Donalda Trumpa planira ukidanje Inicijative za okeanske opservatorije, jednog od najvećih sistema za praćenje dubokog mora na svijetu.

Program vrijedan 368 miliona dolara koristi više od 900 instrumenata za prikupljanje podataka o zdravlju okeana, morskim strujama, klimatskim promjenama i biodiverzitetu.

Govoreći o značaju međunarodne saradnje, Osborn je naglasila da bi slične misije trebalo organizovati mnogo češće. „Moramo okupljati timove koji imaju zajednički cilj i koji su spremni isprobavati nove načine posmatranja svijeta oko nas“, rekla je.

Dodala je da čovječanstvo tek počinje otkrivati bogatstvo života skrivenog u okeanskim dubinama. „Ono što smo do sada pronašli samo je vrh ledenog brijega. Postoji ogromna količina života koja rješava izazove na veoma neobične načine. Zamislite šta sve možemo naučiti kada ih budemo bolje upoznali“, zaključila je Osborn, piše Oslobodjenje.ba