Kompoziciju “Na Drinu”, poznatiju pod imenom “Marš na Drinu”, komponovao je Stanislav Binički u čast pobjede srpske vojske nad austrougarskom na Ceru 1914, a u umalo je postala himna Srbije.
Smatra se da je ovaj najpoznatiji srpski marš Binički posvetio pukovniku Milivoju Stojanoviću Brki, komandantu čuvenog Gvozdenog puka, koji je poginuo u Bici na Ceru, prenosi Kurir.
Pjesma je ubrzo postala simbol hrabrosti cijelog srpskog naroda u Prvom svjetskom ratu, a Binički ju je, kao kapelnik koji je vodio orkestar Kraljeve garde i vojni orkestar, često izvodio još za vrijeme Prvog svetskog rata.
Kompozitor je sa vojskom i narodom prošao Albansku golgotu i odmah po dolasku na Krf, uz pomoć saveznika, obnovio vojni orkestar i počeo da organizuje koncerte. “Marš na Drinu” bio je obavezan dio repertoara.
Iako postoje zapisi o tome da je kompozicija izvođena i između dva rata, “Marš na Drinu” je sve do sredine 20. vijeka bio praktično zaboravljen. A onda je Ivo Andrić sve promijenio…
“Marš na Drinu” orio se Švedskom
Kada je naš veliki književnik 1961. godine dobio Nobelovu nagradu za književnost, na dodjelu ovog najvišeg priznanja je u Švedsku sa sobom ponio i ploču sa kompozicijom “Marš na Drinu”.
Djelo je izazvalo veliku pažnju tamošnje javnosti i zapravo su Šveđani bili ti koji su najzaslužniji za popularnost koju ova srpska kompozicija danas uživa. Jedan gitarista je 1963. godine prvi objavio snimak sa pjesmom, uslijedila su druga interesovanja, a 1964. snimljen je i čuveni film Žike Mitrovića “Marš na Drinu”.
Tek 1964. godine kompozicija “Marš na Drinu” dobila je i tekst. Napisao ga je novinar i publicista Miloje Popović Kavaja koji je tada bio predsjednik KUD “Ivo Lola Ribar”. Pjesma je horski izvedena na 50. godišnjicu Cerske bitke.
Uslijedile su i brojne svjetske obrade. Godine 1966. holandska grupa “The Spotnicks” snimila je svoju verziju kompozicije “Na Drinu”, iste godine marš je obradila i britanska grupa “The Shadows”, a 1968. isto je uradio i njemački muzičar Džejms Last. Od domaćih muzičara, obradu pjesme je obradila grupa Smak 1982. kao i Branimir Štulić, piše Istorijski zabavnik.
Kad je birana himna Srbije, u najužem izboru bio je - "Marš na Drinu".
Pjesma "Marš na Drinu" dobila je najviše glasova na referendumu o državnim simbolima Republike Srbije 1992. godine. Međutim, referendum je kasnije poništen zbog nedovoljnog odaziva glasača.
Pjesma je ostala neslužbena himna Srbije sve do 2004. godine, kada je pesma "Bože pravde" proglašena za nacionalnu himnu Republike Srbije.
(Kurir/Istorijski zabavnik)
