Mnogi, uključujući iranskog prestolonasljednika u egzilu Rezu Pahlavija, optužuju Hamneija da je uveo represiju kakvu Iran ne pamti i pozivaju na promjenu režima tokom aktuelnih protesta.

Hamnei je najmoćnija ličnost u Iranu, kontroliše Revolucionarnu gardu i takozvanu „Osovinu otpora“, a njegov sukob sa porodicom Pahlavi seže duboko u prošlost.

Ali Hamnei, čije je puno ime Ali Hoseini Hamnei, rođen je 17. jula 1939. godine u Mešhedu, glavnom šiitskom centru u Iranu. Deset godina nakon Islamske revolucije postao je vrhovni vođa, a prije toga obavljao je funkciju predsjednika Irana od 1981. do 1989. godine.

Poticao je iz religiozne porodice skromnog uticaja. Studirao je teologiju i pravo u Mešhedu, a zatim je učio kod istaknutih islamskih učenjaka, uključujući ajatolaha Ruholaha Homeinija. Usvojio je šiitsku političku ideologiju vilajat al-fakih, odnosno „vladavinu islamskog pravnika“, koja je kasnije postala temelj iranskog teokratskog sistema.

Tokom šezdesetih i sedamdesetih godina prošlog vijeka bio je glasni protivnik šaha Irana Mohameda Reze Pahlavija. Zbog toga je više puta hapšen, zatvaran i progonjen. Vremenom je postao blizak saradnik Homeinija i aktivno učestvovao u širenju njegovih ideja kroz propovijedi, spise i ilegalne aktivnosti.

Nakon Islamske revolucije 1979. godine, Hamnei je bio među ključnim ličnostima nove Islamske Republike Iran. Učestvovao je u osnivanju Revolucionarne garde i izgradio snažne veze sa bezbjednosnim i obavještajnim strukturama.

Poslije atentata na tadašnjeg predsjednika Irana Mohameda Alija Radžaija, Hamnei je 1981. godine izabran za predsjednika. Iako je stvarna moć u tom periodu bila u rukama Homeinija, Hamnei je imao značajnu ulogu tokom iransko-iračkog rata i u unutrašnjoj političkoj konsolidaciji zemlje.

Nakon Homeinijeve smrti 1989. godine, Hamnei je izabran za njegovog nasljednika, iako nije bio najviši sveštenik. Ustav Irana je tada izmijenjen kako bi se omogućilo da vrhovni vođa postane i sveštenik nižeg ranga.

Prema iranskom sistemu vlasti, vrhovni vođa ima zapovjedništvo nad oružanim snagama, ovlašćenja za proglašenje rata, kao i pravo da imenuje ili smjenjuje najviše državne i pravosudne zvaničnike.

Hamnei je poznat kao tvrdokorni konzervativac i oštar protivnik Zapada. Sjedinjene Američke Države i Izrael smatra egzistencijalnim prijetnjama Iranu i islamu. Podržava „Osovinu otpora“, uključujući Hezbolah u Libanu, Hute u Jemenu i Hamas u Gazi, dok se zalaže za stroge društvene norme, cenzuru i ograničavanje zapadnog kulturnog uticaja, naročito kada su u pitanju prava žena.

Zalaže se za takozvanu „ekonomiju otpora“, koja podrazumijeva smanjenje zavisnosti od stranih investicija, te podržava iranski nuklearni program u mirnodopske svrhe, uz tvrdnju da je nuklearno oružje neislamsko.

Hamnei je oženjen ženom iz vjerske porodice iz Mešheda i ima šestoro djece – četiri sina i dvije kćerke. Njegov sin Modžtaba Hamnei često se pominje kao osoba sa značajnim uticajem u Revolucionarnoj gardi i klerikalnim krugovima. Porodica se uglavnom drži dalje od javnosti, ali se godinama suočava s optužbama za korupciju i privilegije.

Zbog njegovih godina i narušenog zdravlja, sve su češće spekulacije o nasljedniku vrhovnog vođe. Među potencijalnim kandidatima pominju se Modžtaba Hamnei, Sadek Laridžani, Ahmad Hatami i Alireza Arafi.

Posebno buran odnos Hamnei ima sa Rezom Pahlavijem, sinom svrgnutog šaha, koji iz egzila poziva na nenasilnu promjenu režima i uspostavljanje sekularne demokratije u Iranu. Hamnei ga vidi kao simbol kontrarevolucije i zapadnog uticaja.

Manje je poznato da je Hamnei 1989. godine, kao predsjednik Irana, boravio u zvaničnoj posjeti Jugoslaviji, gdje ga je dočekao tadašnji predsjednik Predsjedništva SFRJ Raif Dizdarević. Kasnije je naveo da je Jugoslavija, uprkos statusu nesvrstane zemlje, odbila da Iranu proda konvencionalno oružje.