Žalbe su podnijele organizacije „Studenti u protestu“ i „Studentska revolucija“, u saradnji sa centrom „Res Publika“, Albanskim helsinškim komitetom, Ornitološkim društvom Albanije i pokretom „EkoAlbanija“.

Studenti smatraju da odredbe koje je albanska vlada usvojila 28. oktobra ugrožavaju osnovna demokratska prava građana i stvaraju mogućnost za kažnjavanje učesnika mirnih okupljanja.

Policija dobija šira ovlašćenja

Jedna od osporenih mjera odnosi se na normativni akt broj 5/2026, kojim se proširuju ovlašćenja policije tokom javnih okupljanja.

Prema navodima podnosilaca žalbi, policija bi mogla da zabrani ili ograniči proteste u blizini državnih institucija, udalji građane iz zaštićenih područja i zahtijeva uklanjanje objava sa društvenih mreža.

Predviđene su i novčane kazne do 500.000 leka, odnosno približno 5.500 evra.

Studenti osporavaju i normativni akt broj 6/2026, koji predviđa odgovornost organizatora za materijalnu štetu koju tokom protesta prouzrokuju drugi učesnici.

Posebno problematičnom smatraju mogućnost kažnjavanja za postupke počinjene prije stupanja na snagu novih sankcija.

Sporan i policijski registar učesnika protesta

Treća žalba odnosi se na odluku Savjeta ministara broj 815/2026, koja predviđa uspostavljanje posebnog policijskog registra.

Prema tvrdnjama studentskih organizacija, takva evidencija mogla bi dovesti do ograničavanja putovanja u inostranstvo bez sudske odluke, kao i obavještavanja stranih institucija i hotela o osobama koje se nalaze u registru.

Podnosioci žalbi upozoravaju da bi takve mjere mogle obeshrabriti građane da učestvuju u protestima.

„Ove mjere nastoje da suze posljednji demokratski prostor koji nam je ostao – pravo na protest, suprotstavljanje nepravdi i slobodno izražavanje mišljenja“, naveli su studenti u zajedničkom saopštenju.

Traže hitnu odluku Ustavnog suda

Studenti i organizacije civilnog društva zatražili su da Ustavni sud njihove žalbe razmotri po hitnom postupku i privremeno obustavi primjenu spornih odredaba do donošenja konačne odluke.

Albanska vlada ranije je obrazložila nove mjere potrebom za sprečavanjem nasilja i očuvanjem javnog reda tokom demonstracija.

Međutim, podnosioci žalbi smatraju da pojedine odredbe omogućavaju kažnjavanje i onih građana koji nisu učestvovali u nasilju.

Ustavni sud treba da ocijeni da li su osporene mjere u skladu sa ustavnim garancijama slobode okupljanja i izražavanja.