To se posebno odnosi na ovo podneblje, nama najzanimljive za detaljniji osvrt, a to su Bosna i Hercegovina, Srbija, Crna Gora, Hrvatska i Slovenija.

Narodna skupština Republike Srpske

Počećemo onim što nam je najbliže, Narodnom skupštinom Republike Srpske.

Plate 83 narodna poslanika, koliko ih ukupno broji ovo zakonodavno tijelo, raspoređene su na plate profesionalnih poslanika i onih koji još uvijek nemaju taj status.

Za poslanike sa statusom profesionalca, a koji su u stalnom radnom odnosu, bruto plata je oko 4.900 KM, a kada se to pretvori u neto iznos, nakon odbitaka, ona iznosi nešto više od 3.000 KM.

Za one koji nemaju status profesionalnog poslanika, poslanički dodatak, kako se drugačije naziva ta plata, iznosio je nešto više od 2.000 KM u neto iznosu, prema podacima iz 2023. godine.

Nadalje, svi poslanici koji su istovremeno i predsjednici radnih tijela u Narodnoj skupštini RS, a kojih ima čak 27, mjesečno na platu dobijaju oko dodatnih 300 KM.

Dakle, za naše uslove, sasvim pristojna zarada.

Predstavnički dom Parlamentarne skupštine BiH

A šta tek reći za one koji su poslanici u Predstavničkom domu Parlamentarne skupštine BiH (PD PS).

42 poslanika koja sjede u ovom domu imaju neto platu oko 4.500 KM.

Međutim, to nije ni približno sve.

Poslanik u Predstavničkom domu PS BiH ima pravo na zakonom propisane dodatke na radni staž, naknadu za ishranu (topli obrok), paušal za pokriće materijalnih troškova u vršenju dužnosti koji je veći od 700 KM, a tu su i naknade za komisije (stalne ili privremene) i druga radna tijela.

Poslanici imaju naknadu i za odvojeni život, troškove smještaja i regres.

Zahvaljujući svemu navedenom, plate poslanika u PD PS su na kraju između 5.000 i 7.000 KM.

Dom naroda Parlamentarne skupštine BiH

Dom naroda Parlamentarne skupštine BiH priča je za sebe.

Mjesečne plate delegata u Domu naroda PS BiH iznose više od 7.000 KM, dok primanja članova Kolegijuma ovog doma prelaze i 8.000 KM.

Kada se to na to dodaju naknade, regres i druge beneficije, poput obilaska izborne baze (novac za stranačke aktivnosti za organizaciju tribina i drugo) jedan delegat ili član Kolegijuma Doma naroda PS BiH godišnje zarađuje izmežu 80.000 KM i skoro 100.000 KM.

  • Ako ste npr. član Kolegijuma Doma naroda, redovna plata je oko 6.200 KM, na to se dodaje paušal od 900 KM, topli obrok i regres od 631 KM
  • Ako ste delegat u Domu naroda PS BiH, neto plata je oko 5.900 KM, paušal 900 KM i topli obrok oko koji varira od 60 do 240 KM
  • Na famozni obilazak izborne baze delegati naplaćuju čak i do 4.800 KM

Samo u 2025. godini, prema istraživanju Klix-a, delegatima u Domu naroda PS BIH po osnovu plata i naknada isplaćeno je frapantnih 1,35 miliona KM.

Na “sreću“ po građane, a nažalost po delegate, nedavno usvojenim izmjenama zakona o platama u institucijama BiH, povišica osnovice sa 630 KM na 690 KM ne odnosi se na rast njihovih plata, već isključivo državne službenike i zaposlenike.

Predstavnički dom Parlamenta Federacije BiH

Selimo se u Federaciju BiH, koja takođe ima dva doma, Predstavnički dom i Dom naroda Parlamenta FBiH.

Prvo ćemo se pozabaviti Predstavničkim domom, u kojem sjedi 98 izabranih poslanika/zastupnika.

Osnovica za obračun njihovih plata iznosi 540 KM, a ona se množi na koeficijente koji zavise od funkcije poslanika.

  • Ako ste “samo“ poslanik, imate koeficijent 7,80. Kada se on pomnoži sa 540, plata je 4.212 KM
  • Ukoliko je poslanik istovremeno i predsjednik nekog radnog tijela onda je njegov koeficijent 8,10, što je u prevodu nakon množenje sa 540 plata od 4.374 KM
  • Ako je poslanik zamjenik predsjednika radnog tijela ima koeficijent od 8,00 pa je njegova plata 4.320 maraka
  • A ukoliko ste predsjednik kluba poslanika, koeficijent na platu je 8,20 puta 540 ili u prevodu 4.428 KM

Kako pojašnjavaju iz ove institucije za Aloonline, pored plate, poslanici imaju pravo na paušal, kao naknadu na ime povećanja materijalnih troškova u obavljanju svoje dužnosti.

“Visinu paušala zajednički utvrđuju nadležna komisija oba doma Parlamenta Federacije BiH i isti ne može biti veći od dvije osnovice za obračun plata“, kažu iz Predstavničkog doma PFBiH za Aloonline.

Takođe, ukoliko neki od poslanika neopravdano izostane sa sjednice, paušal se umanjuje za 10 odsto.

“Profesionalni poslanici imaju pravo na naknadu troškova ishrane u visini od 1 odsto prosječne mjesečne neto plate isplaćene u Federaciji prema posljednjem objavljenom statističkom podatku. Ova naknada se ne obračunava za vrijeme odsutnosti s posla po osnovu službenog puta, bolovanja ili godišnjeg odmora“, zaključili su iz ove institucije.

Dom naroda Parlamenta FBiH

Kada je u pitanju Dom naroda Parlamenta FBiH osnovica za obračun plata delegata ista je kao i u Predstavničkom domu, 540 maraka, ali su bitnije razlike u platama.

Prema podacima koji su za Aloonline dostavljeni iz Zajedničke službe i Odsjeka za računovodstvo, finansije i budžet, u Domu naroda sjedi 80 delegata, a 75 delegata u aktuelnom mandatu ima radnopravni status profesionalnog delegata.

I njihove plate podijeljenje su zavisno od koeficijenta, osnovice za obračun plate i minulog staža.

  • Ukoliko ste samo delegat Doma naroda PFBiH, osnovica od 540 KM se množi sa koeficijentnom od 7,80, što je plata od 4.212 KM
  • Ako se radi o zamjedniku predsjednika komisije/odbora, koeficijent je 8,00 a plata je 4.320 KM
  • Za predsjednike komisije/odbora, koeficijent je 8,10 a plata 4.374 KM
  • Predsjednik Kluba delegata ima platu u iznosu od 4.428 KM jer ima koeficijent 8,20
  • Ukoliko je neko imenovan za potpredsjednika Doma naroda, dobija koeficijent 9,50 koji se množi na osnovicu od 540 KM, čime se dobija plata od 5.130 KM
  • Za predsjedavajućeg Doma naroda rezervisan je koeficijent 9,80 i plata od 5.292 KM

Hrvatska

Sada idemo u komšiluk.

U poređenju sa BiH, koja ima više nivoa parlamentarnih skupština, u Hrvatskoj je glavni Hrvatski sabor.

Na dan 30. jun 2026. u ovom domu sjedilo je 150 poslanika.

Od tog broja, njih 139 je na plati, 5 je na razlici plate, a 6 poslanika ne ostvaruju pravo ni na platu ni na razliku plate.

Prema podacima koji su dostavljeni za Aloonline, prosječna plata poslanika u Hrvatskom saboru izračunata je na osnovu plate poslanika koji su primili kompletnu platu za jun, a to je njih 137.

Na osnovu toga, prosječna plata poslanika u Hrvatskom saboru u neto iznosu bila je 4.142,10 evra, što je 8,118.38 KM.

Crna Gora

Skupština Crne Gore je jednodomni parlament koji broji 81 poslanika.

Njihove plate takođe zavise od toga koju funkciju obnašaju, kažu za Aloonline iz Skupštine Crne Gore.

U parlamentu sjedi 70 profesionalnih poslanika, 4 poslanika koja nemaju status profesionalnog i 7 poslanika koji ostvaruju pravo na razliku zarade.

Kada su u pitanju profesionalni poslanici, oni se dijele u grupe i njihove plate se razlikuju od toga da li su “samo“ poslanici, članovi kolegijuma Skupštine, zamjenici ili predsjednici odbora ili kolegijuma.

  • Plata onih koji su “samo“ profesionalni poslanici kreće se od 1.729,97 evra pa do 2.182,15 evra u neto iznosu ili ako se pretvori u marke od 3.388 KM do 4.276 maraka
  • Ako je poslanik imenovan na funkciju zamjenika predsjednika Odbora u Skupštini Crne Gore, ostvaruje pravo na varijablu na platu koja iznosi 202,4 evra što je nešto manje od 400 maraka. Kada se to doda na platu, njihova mjesečna zarada u junu ove godine kretala se od 1.917 evra pa do 2.263 evra. U markama je to od 3.757 do 4.435 KM
  • Šest poslanika ima privilegiju da bude predsjednik nekog od skupštinskih odbora. To im na platu donosi varijablu od 354,2 evra (694,24 KM). Nakon dodatka na platu, ovih šest poslanika je u junu inkasiralo između 2.069 evra (4.055 KM) i 2.152 evra (4.217,95 KM) neto

Posebne beneficije ima i član Kolegijuma Skupštine Crne Gore.

Zahvaljujući varijali od 607,2 evra što je 1.190 KM, plata članova ovog tijela kreće se između 2.322 evra (4.551 KM) pa sve do 2.959,92 evra (5.799,69 maraka).

Ako je poslanik istovremeno član Kolegijuma i predsjednik nekog od odbora, ima pravo na varijablu od 809,6 evra (1.586,83 marke), a takva dva poslanika, koliko ih predviđa Skupština Crne Gore, u julu ove godine primili su platu u iznosu od 2.750,59 evra (5.390,04 KM) i 2.841,03 evra (5.568,40 KM).

Četiri poslanika koji funkciju ne obavljaju profesionalno u junu nisu imali platu.

Sedam poslanika koji ostvaruju pravo na razliku zarade, u šestom mjesecu ove godine imali su neto zaradu od 195 evra (382,80 KM), pa do 1.145 evra (2.244,22 maraka).

Treba dodati i da u 28. sazivu Skupštine Crne Gore postoji troje poslanika koji ostvaruju pravo na naknadu po prestanku funkcije.
Oni su u junu dobili 1.722 evra (3.375,15 KM), 1.809 evra (3.545 KM) te 1.854 evra (3.633,87 KM).

Srbija

Narodna skupština Republike Srbije ima 250 narodnih poslanika.

Prema ranije dostupnim informacijama, osnovna plata narodnog poslanika u Narodnoj skupštini Republike Srbije iznosi 82.871,15 dinara, što je 1.380,63 KM.

Na to se dodaje mjesečni paušalni poslanički dodatak od 27.320,00 dinara odnosno 455,15 KM.

Ukupno je to 1.835,78 KM.

Pored toga, poslanici imaju pravo na minuli rad, kao i dodatne naknade za putne troškove i prenoćište tokom zasjedanja za one koji žive van Beograda.

Uz to, za poslanike koji su predsjednici odbora ili potpredsjednici skupštine, predviđeni su veći koeficijenti.

U Skupštini Srbije sjede i tzv. honorarni poslanici, odnosno oni koji nisu u stalnom radnom odnosu. Oni primaju samo poslanički dodatak od 455,15 KM i naknade za rad na sjednicama.

Slovenija

U istraživanju slovenačkih medija, osnovne bruto plate poslanika u Državnom zboru, kako se zove tamošnja skupština, kreću se od oko 4.926 do 6.285 evra, zavisno od platnog razreda i funkcije.

Kako piše list Delo, osnovna plata poslanika koji nema nikakve dodatne funkcije iznosi oko 4.971 evro bruto, ali zato predsjednik Državnog zbora prima više od 7.000 evra bruto.

Takođe, pored osnovne plate, poslanici imaju pravo na dodatna primanja za minuli rad, zatim rad u izbornoj jedinici koji iznosi između 500 i 800 evra mjesečno, zavisno od udaljenosti od Ljubljane.

Tu su naravno i naknada za prevoz, hranu, odvojeni život...

Sjeverna Makedonija

Najbliže što smo došli kada je u pitanju Sjeverna Makedonija su podaci i 2024. godine, zahvaljujući istraživanju koje je radio Istraživački centar Crne Gore.

  • Tu se navodi da je neto plata poslanika u Parlamentu Sjeverne Makedonije 1.668 evra (3.269,95 KM)
  • Predsjednik radnog tijela ovog zakonodavnog doma tada je imao platu 1.767 evra (3.464 KM)
  • Potpredsjednik Parlamenta SM ima neto platu od 1.910 evra ili 3.744,36 maraka
  • Predsjednik Parlamenta je tada imao platu od 2.125 evra odnosno 4.165,85 KM

Oni su te 2024. godine sudeći po istraživanju imali pravo na prevoz, odvojeni život (30 odsto prosječne mjesečne neto zarade u državi za prethodna dva mjeseca).

Zanimljivo je da su imali pravo i na zakup stana, a to se odnosilo na poslanike koje su izabrali građani Sjeverne Makedonije a koji privremeno rade ili borave u inostranstvu. Oni su imali pravo da kao samci koriste stan veličine do 70m2, a ukoliko borave u datoj zemlji sa porodicom do 100m2.

Ako im takav smještaj nije bio obezbijeđen, imali su pravo na naknadu za iznajmljivanje stana.