Iako se još tokom Velikog rata pojavila ideja da se na prostoru današnjeg Parka prirode Mokra gora izgradi pruga, realizacija je uslijedila znatno kasnije. Gradnja Šarganske osmice završena je 1925. godine, kada je ovom trasom prvi put prošla kompozicija predvođena legendarnim vozom „Ćira“.

Skoro pet decenija „Ćira“ je prevozio putnike i robu, sve do 1974. godine, kada je saobraćaj ukinut zbog procjene da je pruga neisplativa. Decenijama kasnije pruga je obnovljena i dobila novu ulogu – danas njome saobraća muzejski voz „Nostalgija“, koji putnicima nudi jedinstveno iskustvo i povratak u vrijeme kada je željeznica bila glavni prozor u svijet.

Tragični događaji obilježili su prve pokušaje gradnje ove pruge, koja je imala važnu ulogu u povezivanju Beograda sa područjima današnje Crne Gore. Podno brda Budim, tokom kopanja tunela koji je trebalo da spoji Vardište i Užice, došlo je do obrušavanja zemlje u kojem su stradali brojni italijanski i ruski zatvorenici angažovani na radovima. Na tom mjestu danas stoji skroman spomenik kao podsjetnik na njihovu žrtvu.

Nakon tog tragičnog prekida, gradnju je preuzela Sarajevska direkcija, ali inženjeri su se suočili s velikim izazovom. Na relativno kratkom rastojanju trebalo je savladati visinsku razliku od oko tristo metara. Rješenje je pronađeno u genijalnoj ideji spiralne trase – čuvenoj „osmici“, zahvaljujući kojoj je voz mogao postepeno savladati uspon.

Autor projekta i realizacije bio je inženjer Hugo Kajncl, kojem se pripisuju zasluge za jedno od najnaprednijih tehničkih rješenja u željezničkoj gradnji tog vremena.

Danas je Šarganska osmica poznata i po svojim stanicama. Najpoznatija je stanica „Golubići“, na kojoj su snimane scene filma „Život je čudo“. Ipak, posebnu pažnju privlači stanica „Jatari“, koja je projektovana kao ukrsna stanica, ali na kojoj, prema dostupnim podacima, nijedan putnik nikada nije ušao u voz niti iz njega izašao.

Pruga je duga nešto više od 15 kilometara, a vožnja muzejskim vozom „Nostalgija“ u oba smjera traje oko dva i po sata. Osim samog doživljaja putovanja, posjetioci imaju priliku da uživaju u izuzetno lijepim pejzažima Mokre gore, kao i u blizini planina Tare i Zlatibora.

Šarganska osmica danas nije samo turistička atrakcija, već živi spomenik jednog vremena, dokaz da su znanje, mašta i upornost u stanju da savladaju i najzahtjevnije prirodne prepreke, piše Ona.