Sveti Arsenije Sremac bio je najbolji učenik Svetog Save, monah o čijem se duhovnom razvoju osnivač autokefalne srpske crkve naročito brinuo. Baš njega je Sveti Sava izabrao za svog naslednika, pa je tako iguman manastira Žiče, Arsenije Sremac, 1233. godine postao drugi srpski arhiepiskop.

U Sremskim Karlovcima se nalazi čuvena Karlovačka bogoslovija koja nosi njegovo ime, odnosno čiji je on nebeski zaštitnik. U Karlovcima se čuvaju i čestice moštiju Svetog Arsenija Sremca, u Sabornoj crkvi Svetog Nikole. Najveći dio, međutim, danas se nalazi u manastiru Ždrebaonik u Crnoj Gori i predstavlja jednu od velikih svetinja Mitropolije crnogorsko-primorske.

Od Peći do Mandžurije: Put moštiju drugog srpskog arhiepiskopa

Otkako je Sveti Arsenije 1266. godine sahranjen u svojoj zadužbini, Crkvi svetih Apostola u Peći, njegove mošti su mnogo puta pred vojskama i raznim drugim opasnostima izmeštane iz manastira u manastir, a od 1920. godine nalaze se u Ždrebaoniku.

Zanimljivo je da su mošti ovog srpskog svetitelja stigle čak i do Mandžurije. Sveti arhijerejski Sinod SPC i patrijarh Varnava udovoljili su 1933. godine molbi ruskog arhiepiskopa Nestora da dio moštiju Svetog Arsenija odnese u grad Harbin, u kapelu Doma milosrđa. Njegov kult u Rusiji bio je u jednom periodu rasprostranjeniji nego kult Svetog Save.

Premještanje sjedišta crkve u Peć

Osim u Karlovcima, 10. novembra ovaj dan se posebno svečano obilježava i u Pećkoj patrijaršiji, koja tog dana proslavlja svoju slavu i svetitelja koji je sjedište srpske crkve premjestio u Peć.

Sjedište Svetog Save, manastir iz kojeg je i sam Arsenije potekao – Žiča, bila je isuviše „isturena” i izložena napadima neprijateljskih vojski. Zbog toga 1253. godine drugi srpski arhiepiskop odlučuje da sjedište crkve bude u Peći, gdje podiže Crkvu svetih Apostola. U njegovom žitiju kao važan događaj bilježi se i trud da zajedno sa kraljem Vladislavom prenese mošti Svetog Save iz bugarskog Trnova u Srbiju.

Povlačenje sa trona i zaborav u domovini

Kao i njegov prethodnik Sveti Sava, povukao se sa arhiepiskopskog trona. Arsenije Sremac bio je prinuđen da to učini 1263. godine zbog bolesti (paralize). Tri godine kasnije preminuo je u žičkom metohu Crnča, na Limu.

Iako je u Rusiji njegov kult bio izuzetno poštovan, u Srbiji je drugi srpski arhiepiskop dugo ostao u sjeni svog velikog prethodnika.

Zanimljivo je da nijedna crkva u našoj zemlji nije posvećena ovom svetitelju. Arseniju Sremcu posvećena je kapela u Karlovačkoj bogosloviji i crkva u kanadskom gradu Vitbiju, dok najviši orden Eparhije sremske ponosno nosi ime ovog svetitelja.