Demograf Stevo Pašalić smatra da je riječ o dosad najrealnijoj izlaznosti, s obzirom na to da su birački spiskovi godinama opterećeni nerealnim brojkama.

„U dosadašnjim izbornim ciklusima dešavalo se da se nakon 19 časova 'nagurava' još listića. Bilo je 'gimnastike', ko god je mogao, to znam kao direktni akter. Tok glasanja sam pratio i sve je teklo bez greške. Nije se moglo ni na šta uticati, tako da je izlaznost realna i objektivna“, objasnio je Pašalić.

On napominje da u Republici Srpskoj trenutno živi oko 980.000 stanovnika, dok je na spiskovima upisano 1.200.000 birača, što je posljedica toga da status birača imaju svi koji posjeduju ličnu kartu, bez obzira na to gdje stvarno borave. Pašalić navodi da se za glasanje u inostranstvu prijavilo manje od 50.000 ljudi, iako u dijaspori živi oko dva miliona lica sa ovih prostora.

Razlika između rezidentnog stanovništva i biračkog kontingenta

Demograf Aleksandar Čavić naglašava da broj birača ne treba miješati sa brojem stanovnika, jer je riječ o dvije potpuno različite kategorije. Biračko tijelo čine svi punoljetni državljani, dok se broj stanovnika odnosi isključivo na rezidentno stanovništvo koje uobičajeno živi na teritoriji BiH.

  • Odseljavanje ne briše birača: „Odseljavanjem iz BiH mi, po pravilu, ne gubimo birača — gubimo stanovnika. Veliki dio ljudi koji su napustili zemlju više nije dio rezidentnog stanovništva, ali kao državljani i dalje ostaju dio biračkog kontingenta“, navodi Čavić.

  • Odraz emigracije: Brojka od 3.408.517 upisanih birača u BiH u poređenju sa manjim brojem stvarnih stanovnika predstavlja direktnu potvrdu visokog obima emigracije i demografskog pražnjenja zemlje.

Uticaj suzbijanja fiktivnog glasanja

Čavić dodaje da se pad formalno iskazane izlaznosti ne može pripisati samo apstinenciji ili razočaranju birača. Značajan faktor predstavlja i eliminisanje ranije dokumentovanih oblika fiktivnog glasanja, kakvi su zabilježeni na ponovljenim lokalnim izborima u Doboju 2020. godine, gdje su u spiskovima pronađeni potpisi umrlih lica.

Ukoliko su u ranijim ciklusima u zvaničnu izlaznost ulazili i fiktivni glasovi, primjena novih tehnologija i jača kontrola izbornog procesa smanjile su prostor za zloupotrebe, pa se iskazana izlaznost konačno približila stvarnom stanju na terenu, prenio je portal Srpskainfo.