Da li je državna penzija dovoljna za dostojanstven život? Odgovor dramatično zavisi od toga gdje na mapi Evrope provodite treće doba. Novo istraživanje kompanije Moorepay otkriva surovu istinu da čak u 20 od 39 evropskih zemalja, državna penzija ne pokriva čak ni osnovne životne troškove.

Važno je napomenuti da ovi podaci ne uključuju troškove stanarine. Ako bismo u računicu dodali kiriju, broj zemalja u kojima penzioneri žive ispod granice održivosti bio bi znatno veći.

Luksemburg na vrhu, Balkan na dnu

Razlike su astronomske. Dok u Gruziji penzija pokriva tek 22 odsto osnovnih troškova, u Luksemburgu ona iznosi nevjerovatnih 225% u odnosu na troškove života. To znači da prosječnom penzioneru u Luksemburgu, nakon što plati sve račune i hranu, ostane višak od skoro 16.000 evra godišnje.

Slična situacija je i u Italiji (210 posto), Finskoj (208 posto) i Španiji (199 posto), gdje su penzije praktično dupla vrijednost osnovnih troškova života.

Na drugom kraju skale nalazi se Balkan i Istočna Evropa. Ovdje državna penzija nije dovoljna ni za golo preživljavanje samca:

  • Albanija i Ukrajina: Penzija pokriva svega 29 odsto troškova.
  • Bosna i Hercegovina: Pokriva 53 odsto troškova.
  • Sjeverna Makedonija: Pokriva 61 odsto.
  • Crna Gora (89 odsto), Hrvatska (82 odsto) i Slovenija (95 odsto) stoje nešto bolje, ali i dalje ne uspijevaju da prebace magičnu granicu od 100 posto.

Profesor Noel Vajtsajd sa Oksforda ističe da u siromašnijim zemljama Evrope penzija nije samostalan prihod, već porodice moraju da „subvencionišu“ svoje starije članove kako bi oni uopšte mogli da preguraju mjesec.

Geografski jaz je nepremostiv. U sjevernoj i zapadnoj Evropi (uključujući nordijske zemlje), penzija je ekvivalent pristojne plate. U centralnoj Evropi (Poljska, Češka) pokrivenost je umjerena (oko 110 posto), dok na Balkanu penzija pokriva samo djelić realnih potreba.

S obzirom na to da čak 66 odsto prihoda ljudi starijih od 65 godina u Evropi dolazi direktno iz državne kase, ovaj jaz direktno diktira ko će u starosti putovati svijetom, a ko će birati između lijekova i računa za struju.

Stručnjaci ukazuju na to da nivo penzija direktno zavisi od „arhitekture“ penzionog sistema svake nacije. Dok se bogatije zemlje oslanjaju i na privatne penzione fondove, na Balkanu je država i dalje jedini, ali često nedovoljan oslonac, piše Bizlajf.