ASML je najvrijednija kompanija u Evropi sa 670,27 milijardi dolara i jedina tehnološka firma među nacionalnim liderima.

Banke i energetika dominiraju na evropskim tržištima, a ta dva sektora vode u 28 od 42 zemlje.
U Srbiji je najvrjedniji NIS sa 1,13 milijardi dolara, dok u regionu prednjače banke, energetika i farmacija.

Najvrijednija kompanija na berzi u Evropi proizvodi sofisticirane mašine bez kojih je nemoguće napraviti savremene mikročipove. Međutim, iako tehnološki sektor drži sam vrh, širom kontinenta banke i dalje najčešće vode glavnu riječ na lokalnim tržištima. Ova analiza prikazuje najveće kompanije kojima se javno trguje u 42 evropske zemlje, rangirane prema tržišnoj kapitalizaciji.

ASML ubjedljivo ispred svih

Liderska pozicija holandske kompanije ASML odražava njen jedinstven položaj u globalnom lancu snabdijevanja čipovima. Sa vrijednošću od čak 670,27 milijardi dolara, ona je ujedno i jedina tehnološka kompanija među 42 nacionalna lidera u Evropi. ASML vrijedi skoro dvostruko više od britanskog bankarskog giganta HSBC ili švajcarskog farmaceutskog giganta Roše.

Kao jedini svjetski dobavljač naprednih sistema za ekstremnu ultraljubičastu litografiju (EUV), ASML se nalazi na 20. mjestu najvrjednijih kompanija na svijetu.

Sa druge strane, danski Novo Nordisk (proizvođač ljekova Ozempik i Vegovi), koji je tokom 2024. godine bio najvrijednija kompanija u Evropi sa više od 650 milijardi dolara, izgubio je preko 70% te vrijednosti usljed jake konkurencije američkog rivala Eli Lilly. Njegova trenutna vrijednost iznosi 168,61 milijardu dolara.

Top 10 najvrjednijih kompanija u Evropi

U samom vrhu evropske ekonomije dominiraju tehnologija, finansije, farmacija i industrija:

  • Holandija: ASML – 670,27 mlrd. $ (Tehnologija)
  • Velika Britanija: HSBC – 342,35 mlrd. $ (Bankarstvo)
  • Švajcarska: Roche – 341,50 mlrd. $ (Farmacija)
  • Njemačka: Siemens – 246,27 mlrd. $ (Industrija)
  • Francuska: L'Oréal – 230,18 mlrd. $ (Roba široke potrošnje)
  • Španija: Banco Santander – 205,11 mlrd. $ (Bankarstvo)
  • Danska: Novo Nordisk – 168,61 mlrd. $ (Farmacija)
  • Irska: Eaton – 168,28 mlrd. $ (Industrija)
  • Belgija: AB InBev – 146,41 mlrd. $ (Roba široke potrošnje)
  • Italija: UniCredit – 142,57 mlrd. $ (Bankarstvo)

Banke i energetika drže više od polovine Evrope

Osim kompanije ASML, finansijski i energetski sektor ubjedljivo predvode evropska tržišta. Banke vode u 15 zemalja, a zajedno sa osiguravajućim kućama i investicionim fondovima čine lidere u ukupno 18 država. Energetske i komunalne kompanije prve su u još 10 zemalja, pa ova dva sektora čine čak 28 od ukupno 42 nacionalna lidera.

Ova struktura odražava način na koji je evropska ekonomija izgrađena. Firme iz evrozone tradicionalno se daleko više oslanjaju na bankarske kredite, dok se američke kompanije primarno finansiraju preko tržišta kapitala.

Ipak, primjetan je izostanak novih giganata. Izvještaj bivšeg predsjednika Evropske centralne banke Marija Dragija pokazao je da u posljednjih 50 godina u Evropskoj uniji nijedna kompanija vrijedna više od 100 milijardi evra nije izgrađena „od nule“, dok su u SAD u istom periodu stvorena čak šest giganata vrijednih više od bilion evra.

Gdje je Srbija i kako stoji region?

Na Balkanu i u okruženju slika je potpuno jasna, lokalnim berzama gospodare energetske kompanije, banke i farmaceutske kuće. U Srbiji je ubjedljivo najvrjednija kompanija Naftna industrija Srbije (NIS) sa tržišnom vrijednošću od 1,13 milijardi dolara. Pregled lidera u regionu:

  • Mađarska: OTP Bank – 36,11 mlrd. $ (Bankarstvo)
  • Rumunija: Hidroelectrica – 16,55 mlrd. $ (Energetika)
  • Slovenija: Krka – 8,96 mlrd. $ (Farmacija)
  • Hrvatska: Zagrebačka banka – 8,50 mlrd. $ (Bankarstvo)
  • Bugarska: Sopharma – 1,50 mlrd. $ (Farmacija)
  • Bosna i Hercegovina: UniCredit Bank d.d. – 1,14 mlrd. $ (Bankarstvo)
  • Srbija: NIS (Naftna industrija Srbije) – 1,13 mlrd. $ (Energetika)
  • Sjeverna Makedonija: Komercijalna banka – 980 mil. $ (Bankarstvo)
  • Crna Gora: Elektroprivreda Crne Gore (EPCG) – 680 mil. $ (Energetika)