Prema njegovim procjenama, evropsku avio-industriju očekuje jedno od najvećih godišnjih povećanja cijena karata u istoriji, prvenstveno zbog naglog rasta troškova goriva i mogućeg smanjenja broja dostupnih letova.

O'Liri je na konferenciji za novinare u Briselu, održanoj 20. oktobra, poručio da bi posljedice mogli osjetiti milioni putnika.

„Mislim da ćemo naredne godine u Evropi vidjeti rast cijena avionskih karata od 10, 15, možda i 20 odsto. Moglo bi to biti najveće povećanje cijena u istoriji evropskog vazdušnog saobraćaja u periodu od 12 mjeseci“, izjavio je O'Liri.

Ipak, riječ je o njegovoj prognozi, a ne o zvaničnoj odluci o povećanju cijena karata.

Cijene avionskog goriva više nego udvostručene

Glavni razlog mogućeg poskupljenja jeste snažan rast cijena avionskog goriva, dodatno podstaknut sukobima na Bliskom istoku i poremećajima u snabdijevanju energentima.

Prema podacima Međunarodnog udruženja za vazdušni saobraćaj (IATA), prosječna cijena avionskog goriva u Evropi i zemljama Zajednice nezavisnih država u sedmici zaključno sa 16. oktobrom iznosila je približno 207,6 dolara po barelu.

To predstavlja povećanje od gotovo 128 odsto u odnosu na isti period prošle godine.

Za avio-kompanije to znači znatno veće troškove poslovanja, budući da gorivo čini jedan od najvećih pojedinačnih rashoda.

Rajaner bi naredne godine mogao plaćati znatno skuplje gorivo

O'Liri je objasnio da su Rajaner i druge evropske avio-kompanije tokom 2026. godine bili djelimično zaštićeni od naglog rasta cijena.

Naime, veliki dio goriva kupovali su po ranije ugovorenim, znatno povoljnijim cijenama.

Rajaner je za značajan dio svojih potreba imao ugovorenu cijenu od približno 67 dolara po barelu, što je kompaniji pomoglo da ublaži posljedice poskupljenja.

Međutim, takva zaštita postepeno ističe.

Prema riječima direktora kompanije, za približno 85 odsto potreba tokom 2027. godine Rajaner nema unaprijed ugovorenu cijenu goriva.

To znači da bi kompanija mogla biti znatno izloženija tržišnim poskupljenjima, a slična situacija očekuje i druge evropske avio-prevoznike.

Mogući bankroti i manji broj letova

Rast cijena goriva nije jedini problem koji bi mogao dovesti do skupljih avionskih karata.

Direktor Rajanera upozorio je i na mogućnost bankrota pojedinih avio-kompanija, kao i preuzimanja finansijski slabijih prevoznika.

Takav razvoj događaja mogao bi smanjiti konkurenciju i broj raspoloživih sjedišta na evropskom tržištu.

Ako potražnja putnika ostane visoka, a broj dostupnih letova bude manji, cijene bi mogle dodatno porasti.

Prema O'Lirijevoj procjeni, kombinacija skupljeg goriva i smanjene ponude mogla bi predstavljati ozbiljan finansijski pritisak za evropsku avio-industriju.

Rajaner već ukida 20 linija

Istovremeno, Rajaner je najavio značajno smanjenje poslovanja u Belgiji.

Kompanija planira da ukine 20 avionskih linija i smanji ponudu za približno 1,1 milion sjedišta tokom zimskog reda letenja.

Kao jedan od glavnih razloga navodi se povećanje belgijskog poreza na avionske karte, koji bi od januara 2027. godine trebalo da poraste sa dva na sedam evra.

Rajaner je najavio i premještanje šest aviona na druga evropska tržišta sa povoljnijim uslovima poslovanja.

Ove promjene pokazuju da na cijenu avionskih karata, osim goriva, utiču porezi, aerodromske naknade i konkurencija između prevoznika.

Šta poskupljenje znači za putnike iz BiH?

Mogući rast cijena mogao bi se odraziti i na putnike iz Bosne i Hercegovine, posebno one koji koriste niskotarifne letove prema evropskim destinacijama.

Međutim, O'Lirijeva procjena odnosi se na evropsko tržište u cjelini i ne znači da će svaka avionska karta automatski poskupjeti za isti procenat.

Stvarna cijena zavisiće od destinacije, datuma putovanja, potražnje, konkurencije i poslovne politike pojedinačnih avio-kompanija.

Ukoliko bi se prognozirano poskupljenje od 10 do 20 odsto ravnomjerno odrazilo na određenu liniju, karta koja danas košta 100 evra naredne godine mogla bi koštati između 110 i 120 evra.

To je, ipak, samo ilustrativan primjer, a ne potvrđena buduća cijena.

O'Liri očekuje da će 2027. godina biti posebno izazovna za evropske avio-prevoznike, dok će konačno kretanje cijena karata zavisiti od cijene goriva i stanja na tržištu.