Djelo nastalo 1907. godine decenijama je bilo izloženo u minhenskom muzeju „Lenbahhaus“, a 2023. godine vraćeno je nasljednicima jevrejske porodice Levenštajn, koja je sliku izgubila tokom nacističke okupacije Holandije.

Aukcija je održana u srijedu, 14. oktobra, a nadmetanje za sliku trajalo je gotovo šest minuta.

Jedno od najvažnijih djela ranog Kandinskog

„Šareni život“ nastao je tokom Kandinskijevog boravka u Francuskoj, u periodu kada je umjetnik istraživao nove slikarske pravce i postepeno se udaljavao od tradicionalnog prikazivanja stvarnosti.

Na slici se prepliću motivi ruske narodne tradicije, bajkoviti likovi i prizori svakodnevnog života.

Kompoziciju karakterišu intenzivne boje, veliki broj ljudskih figura i simbolični detalji, koji odražavaju umjetnikovo interesovanje za odnos stvarnosti, duhovnosti i slikarskog izraza.

U ovom periodu Kandinski je bio pod snažnim uticajem fovizma, simbolizma i drugih evropskih umjetničkih pokreta.

Upravo zbog toga „Šareni život“ smatra se jednim od važnih koraka na njegovom putu ka apstraktnom slikarstvu, čiji će kasnije postati jedan od pionira.

1

Slika decenijama bila u njemačkom muzeju

Sudbina ovog umjetničkog djela obilježena je i jednom od najmračnijih epizoda evropske istorije.

Sliku je 1927. godine kupio jevrejski bračni par Emanuel Albert i Hedvig Levenštajn iz Amsterdama.

Nakon Emanuelove smrti 1930. godine, djelo je ostalo u porodičnoj kolekciji, a jedno vrijeme bilo je pozajmljeno amsterdamskom muzeju „Stedelik“.

Kada je nacistička Njemačka okupirala Holandiju, porodica Levenštajn ostala je bez svoje umjetničke zbirke.

Slika je prodata na aukciji u Amsterdamu u oktobru 1940. godine, a kupio ju je kolekcionar Salomon B. Slejper.

Njegovi nasljednici kasnije su djelo prodali Bavarskoj državnoj banci, koja ga je ustupila minhenskom muzeju „Lenbahhaus“.

Tamo je slika bila izložena gotovo pet decenija.

Nasljednici godinama tražili povrat umjetnine

Porodica Levenštajn godinama je pokušavala da povrati umjetnička djela izgubljena u vrijeme nacističke okupacije.

Nakon dugotrajnog istraživanja porijekla slike i postupaka za povrat imovine, „Šareni život“ vraćen je nasljednicima porodice u junu 2023. godine.

Time je okončan važan dio njihove višedecenijske borbe za povrat porodične umjetničke zbirke.

Odluka o restituciji omogućila je da se slika ponovo pojavi na tržištu umjetnina, ovog puta uz saglasnost nasljednika nekadašnjih vlasnika.

Kandinski kao pionir apstraktne umjetnosti

Vasilij Kandinski, rođen 1866. godine u Moskvi, smatra se jednim od ključnih umjetnika u razvoju moderne apstraktne umjetnosti.

Njegov slikarski izraz razvijao se od prepoznatljivih pejzaža i figurativnih kompozicija prema djelima u kojima boja, linija i oblik dobijaju samostalnu izražajnu vrijednost.

„Šareni život“ pripada upravo prelaznom periodu stvaralaštva, kada se u njegovim radovima još mogu prepoznati ljudske figure i motivi iz stvarnog svijeta, ali su boja i kompozicija već postale nosioci dubljeg simboličkog značenja.

Prodaja ove slike zato predstavlja ne samo značajan događaj na svjetskom tržištu umjetnina, već i novo poglavlje u istoriji djela koje je preživjelo nacističku pljačku, decenije muzejske postavke i dug proces vraćanja zakonitim nasljednicima.