Naime, kako je potvrđeno za Aloonline, pripadnici SIPA-e prije otprilike mjesec dana boravili su u kući vlasnika ovog brenda nakon prijave da se putem njihovih majica i drugih proizvoda promovišu simboli povezani sa ustaškim pokretom.

Intervencija SIPA-e bez konkretnih rezultata

Iz SIPA-e su kratko potvrdili da je određena aktivnost provedena na terenu, ali bez dodatnih detalja.

„Nismo davali nikakvo saopštenje jer je to čisto bila aktivnost koja je provedena na terenu i to je to“, kazali su iz SIPA-e za Aloonline, dodajući da Tužilaštvo nije bilo uključeno u ovaj slučaj.

Međutim, uprkos toj intervenciji, brend Patria Eterna i dalje na svojim proizvodima koristi simbole koji izazivaju ozbiljne polemike i podsjećaju na period ustaške vlasti u Drugom svjetskom ratu.

Vlasnica brenda negira optužbe

Ovim povodom ranije se oglasila vlasnica Frančeska Primorac Čotić, koja tvrdi da je riječ o malom porodičnom biznisu.

„Bez prethodne najave, u porodičnu kuću došli su pripadnici SIPA poslani iz Republike Srpske, pri čemu smo prijavljeni i optuženi za navodno promovisanje ustaštva putem naših majica sa znakom HOS-a“, navela je Primorac Čotić.

Dodala je i da njihov brend ne promoviše mržnju.

„Patria Eterna ne promoviše mržnju, nasilje niti bilo kakvu ideologiju usmjerenu protiv drugih naroda. Mi stojimo iza svoje domovine, svoje povijesti i svojih ljudi.“

Ipak, postavlja se pitanje da li simboli koji se pojavljuju na njihovim proizvodima zaista mogu biti shvaćeni samo kao izraz patriotizma.

Simboli povezani sa NDH

Istoričar Janko Vračar ranije je za Aloonline objasnio istorijski kontekst spornih simbola.

„Grb sa prvim bijelim poljem korišten je od strane ustaških vlasti za vrijeme NDH u doba Drugog svjetskog rata. To je i simbol koji se pojavljuje ranije na Crkvi svetog Marka u Zagrebu i ima prvo polje bijelo. Međutim, upravo zbog korištenja od strane ustaša šahovnice sa prvim bijelim poljem, ona se smatra grbom koji je povezan sa NDH, odnosno državnim grbom NDH“, pojasnio je Vračar.

Upravo takav simbol može se vidjeti na pojedinim proizvodima brenda Patria Eterna.

A da bi promocija mržnje bila još "manja" brend nonšalantno koristi i ustaški poklič "Za dom spremni". Ovaj pozdrav bio je zvanični je poklič NDH, kvislinške države stvorene voljom njemačkih snaga u njihovoj okupacijskoj zoni, gdje je pod ustaškim terorom stradalo stotine hiljada Srba, Jevreja, Roma i drugih antifašista.

Šta kaže zakon u BiH?

Krivični zakon Bosne i Hercegovine ne sadrži eksplicitnu zabranu veličanja fašističkih ili nacističkih pokreta iz Drugog svjetskog rata.

U protekloj deceniji bilo je više pokušaja da se takva zabrana uvede, ali prijedlozi zakona nisu dobili potrebnu političku podršku.

Ipak, zakon prepoznaje druga krivična djela koja mogu biti povezana sa ovakvim pojavama.

Krivični zakon BiH, kao i entitetski zakoni u Republici Srpskoj i Federaciji BiH, predviđaju sankcije za „izazivanje nacionalne, rasne i vjerske mržnje, razdora i netrpeljivosti“.

Stav Ustavnog suda Hrvatske

Za razliku od pravne situacije u BiH, u Hrvatskoj je pitanje ustaškog pozdrava jasnije definisano.

Ustavni sud Republike Hrvatske u više svojih odluka jasno je naveo da je riječ o pozdravu koji potiče iz ustaškog režima.

„U odnosu na pozdrav "Za dom, spremni", Ustavni sud je u nekoliko svojih odluka izrazio jasno stajalište da je riječ o ustaškom pozdravu Nezavisne Države Hrvatske te da taj pozdrav nije u skladu s Ustavom Republike Hrvatske“, navodi se u saopštenju tog suda.

Antić: Promovisanje ustaške ideologije je nedopustivo

Politički analitičar Velizar Antić smatra da ovakve pojave predstavljaju ozbiljan problem za društvo i međunacionalne odnose u regionu.

„U demokratskoj državi kakva bi Bosna i Hercegovina trebala da bude i kakva se predstavlja da jeste promovisanje i javno zalaganje za ustašku ideologiju koja je bila nastavak nacističke i pod kojom je počinjen genocid nad Srbima, Jevrejima i Romima u bivšoj Jugoslaviji za vrijeme Drugog svjetskog rata je apsolutno nedopustivo. Nedopustivo je sa više aspekata. Prije svega, promovisanje ustaške ideologije je nedopustivo sa stanovišta međunacionalnih odnosa i mogućnosti za pomirenje među narodima na ovim prostorima“, kazao je Antić za Aloonline.

Antić ističe da bi snažniju osudu ovakvih pojava trebalo da pokažu i politički i društveni lideri.

„Ovo nikako nije dobra poruka i smatram da bi sami Hrvati i njihovi politički i intelektualni lideri trebali mnogo više da se uključe u ovu borbu i ovakve stvari da javno osude. Međutim, za razliku od takvog ponašanja mi imamo potpuno suprotnu reakciju političara koji zarad glasova na izborima podilaze i povlađuju ovakvim pojavama i ne samo da ih ne osuđuju već ih čak i podržavaju. I to je poražavajuće“, objašnjava Antić.

Prema njegovim riječima, odgovornost postoji i na institucionalnom nivou. Kako navodi Antić, tužilaštvo i policija nadležni su da sankcionišu ovakve ekscese.

„Međutim, pored ovog nivoa postoji i nivo koji se odnosi na rad državnih institucija Bosne i Hercegovine. Mi imamo dobar zakonodavni okvir da se ovakve pojave pravosudno sankcionišu. Zakonodavni okvir koji pod odrednicama širenja nacionalne i vjerske mržnje ima mogućnost da ove pojave sankcioniše je takođe zakazao. Tužilaštvo i policija su nadležni da ovakve stvari procesuiraju i sankcionišu, a vidimo da oni po ovom pitanju ne rade ništa. Da je pravosuđe jedna od najslabijih karika u državi potvrđuje se i u ovom slučaju. Korupcija i nerad prije svega tužilaštava i policije ohrabruje one koji šire nacionalnu mržnju i ovakve ideologije da nastave sa dosadašnjim radom“, kaže Antić za naš portal.

On smatra da odgovornost snose i političke strukture.

„I treći nivo koji je odgovoran za širenje i promovisanje ustaške ideologije jeste partokratija političkog sistema u državi. Naime, Republika Srpska, odnosno vlast na nivou Srpske ima dovoljno mehanizama i mogućnosti da djeluje na hrvatske političare i da izvrši pritisak na njih da ovakve stvari osude i sankcionišu. Međutim, pošto na nivou vlasti iz Republike Srpske i hrvatkih političkih elita u državi postoje odnosi saradnje i zajedničkih interese onda i vlast Republike Srpske prelazi preko ovih ali i sličnih stvari koje se odnose na veličanje ustaške ideologije ne samo u Federaciji BiH nego ii na teritoriji same Republike Srpske. Dakle, u ovom slučaju postoji ogromna odgovornost i vlasti Republike Srpske po ovom, ali i po pitanju sličnih primjera kojima se promoviše ustaška ideologija u državi", zaključuje Antić.