U samom vrhu nalazi se i Mađarska, gdje je u februaru ove godine zvanično počela izgradnja novih blokova nuklearne elektrane Paks II, jednog od najznačajnijih energetskih projekata u srednjoj Evropi, a ovaj kompleks nalazi se svega nekoliko stotina kilometara od granice Bosne i Hercegovine.

Koliko nuklearnih elektrana ima Evropa?

Prema podacima evropskih i međunarodnih energetskih institucija, u Evropi danas radi oko 170 nuklearnih reaktora raspoređenih u 13 država, dok nekoliko zemalja istovremeno gradi nove kapacitete ili planira proširenje postojećih.

Najveći proizvođač nuklearne energije u Evropi je Francuska, koja raspolaže sa 56 operativnih reaktora i decenijama više od polovine električne energije dobija upravo iz nuklearnih elektrana. Slijede Rusija, Ukrajina, Velika Britanija, Švedska, Španija, Belgija, Češka, Slovačka, Finska, Mađarska, Rumunija, Slovenija i druge zemlje koje nuklearnu energiju smatraju važnim dijelom svog energetskog sistema. 

Istovremeno, Njemačka je 2023. godine ugasila posljednje nuklearne reaktore, dok Italija nuklearne elektrane nema još od referenduma održanih nakon katastrofe u Černobilju.

Veliki projekat nedaleko od Bosne i Hercegovine

Mađarska već proizvodi značajan dio električne energije u nuklearnoj elektrani Paks, koja ima četiri postojeća reaktora.

Novi projekat Paks II podrazumijeva izgradnju još dva savremena reaktora snage po 1.200 megavata. Nakon dobijanja potrebnih regulatornih odobrenja krajem 2024. godine, početkom februara ove godine izvedeno je prvo betoniranje temelja, čime je zvanično počela izgradnja novog kompleksa, piše na zvaničnom sajtu projekta.

Elektrana se nalazi na obali Dunava, približno 100 kilometara južno od Budimpešte i svega nekoliko stotina kilometara vazdušnom linijom od granice Bosne i Hercegovine, zbog čega se ovaj projekat pažljivo prati i u regionu.

paks

Po završetku izgradnje, očekuje se da će novi blokovi značajno povećati proizvodnju električne energije u Mađarskoj i dodatno ojačati energetsku sigurnost zemlje.

Šta ekstremne vrućine znače za nuklearne elektrane?

Posljednjih sedmica Mađarsku, ali i veliki dio Evrope, zahvatio je snažan toplotni talas sa temperaturama koje prelaze 35 stepeni Celzijusa.

Iako nuklearne elektrane nisu direktno ugrožene visokim temperaturama, ekstremne vrućine predstavljaju ozbiljan izazov za njihov rad.

Razlog je jednostavan, nuklearni reaktori za hlađenje koriste velike količine vode iz rijeka, jezera ili mora. Kada je vodostaj nizak ili temperatura vode previsoka, operateri mogu biti primorani da smanje proizvodnju električne energije kako bi ispunili stroge ekološke propise i spriječili dodatno zagrijavanje riječnih ekosistema, prenosi World Nuclear News.

Mađarski ministar energetike Ištvan Kapitanj odobrio je privremeno izuzeće iz pravila o temperaturi vode za hlađenje koja se ispušta u Dunav za nuklearnu elektranu Paks kako bi se sprečilo dodatno smanjenje proizvodnje električne energije usred rekordnog toplotnog talasa, saopštilu su juče iz NE Paks.

Elektrana je saopštila da uprkos izuzeću koje je odobrio ministar Kapitanj njena proizvodnja i dalje mora biti smanjena za dodatnih 40 megavata (MW), prenosi Rojters.

Temperatura vode u Dunavu kod nuklearke Paks juče je je dostigla 30,2 stepena Celzijusa i prešla dozvoljeni limit od 29,5 stepeni Celzijusa.