Riječ je o svetinji koja se, prema dubokom crkvenom predanju, poštuje kao komad krsta na kojem je bio razapet Isus Hristos.

Dolazak je najavljen tokom nedavnog razgovora patrijarha Porfirija i arhimandrita Jefrema, igumana manastira Vatoped. U saopštenju SPC navodi se da će u srpsku prijestonicu uskoro stići dio Časnog krsta koji je Sveti knez Lazar lično darovao ovom svetogorskom manastiru.

Inače, i Bogorodičin pojas crkveno predanje direktno povezuje sa Lazarovim darivanjem Vatopeda, pa dvije svetinje, osim mjesta u kojem se čuvaju, spaja i ime slavnog srpskog vladara.

Svetinja sa Golgote

Značaj Časnog krsta za hrišćane proističe iz Hristovog stradanja i vjere u Njegovo Vaskrsenje. Drvo koje se čuva kao dio krsta sa Golgote vjernici poštuju kao neposrednu vezu sa žrtvom koju je Hristos podnio za spasenje svijeta.

U pravoslavlju se krst naziva i Životvornim, jer u Hristovom stradanju i Vaskrsenju hrišćani prepoznaju potpunu pobjedu nad smrću. Zato je i poklonjenje Krstu u bogosluženju neraskidivo povezano sa slavljenjem Vaskrsenja, a smisao pristupanja svetinji jeste iskrena molitva i vjera.

Predanje o pronalaženju Časnog krsta vodi nas u 4. vijek, u Jerusalim i doba carice Jelene, majke cara Konstantina. Ona je pronašla krst na kojem je Isus razapet, a jerusalimski patrijarh Makarije uzdigao ga je pred okupljenim narodom. Uspomenu na taj događaj čuva praznik Vozdviženja Časnog krsta, u narodu poznatiji kao jesenji Krstovdan.

Duge kolone vjernika i istorijski spomen

Vezu kneza Lazara sa svetinjama Vatopeda čuva i zapis Svetog Nikodima Svetogorca. U njemu se pominje dragocjeni knežev prilog manastiru – krst sa dijelom Časnog drveta i Bogorodičinim pojasom, što svjedoči o ugledu koji je srpski knez uživao na Svetoj Gori.

Poštovanje Časnog krsta u Srbiji starije je i od vremena kneza Lazara. Istoričarka Danica Popović navodi da su zalaganjem Svetog Save čestice Časnog krsta znatno ranije pribavili manastiri Hilandar, Studenica i Žiča. Njihovo prisustvo u najvažnijim srpskim svetinjama pokazuje koliko je poštovanje ove relikvije bilo duboko ukorijenjeno u duhovnom životu srednjovjekovne Srbije.

Sa relikvijarom u kojem se čuva ovaj dio Časnog krsta povezana je i uspomena na Draganu, sestru kneza Lazara (u monaštvu Teodosija). Njegovu izradu naručili su Stefan i Lazar Musić sa bratom, topličkim mitropolitom Jovanom, povodom njene smrti, namijenivši ga manastiru Nova Pavlica gdje je sahranjena.

Tačan datum dolaska svetinje u Beograd, kao i mjesto i detaljan raspored poklonjenja, još nisu zvanično objavljeni.

Podsjećamo, još su svježe slike stotina hiljada ljudi koji su u tišini i molitvi danima čekali da pristupe Pojasu Presvete Bogorodice. Pred Hramom Svetog Save redovi su se protezali okolnim ulicama, a kolona je povremeno bila duža od kilometar i po, dok su pojedini vjernici čekali i po 14 časova kako bi pristupili svetinji.