Nakon kratkotrajnog osvježenja u prethodna dva dana, Srbija se ponovo priprema za visoke temperature i nepovoljne meteorološke prilike. Iako su ekstremne vrijednosti od 40 stepeni trenutno iza, pred građanima Srbije je period koji donosi nove izazove – od povratka tropskih vrućina do pojačanog vjetra koji ozbiljno otežava borbu sa vatrenom stihijom širom zemlje.

Meteorolog Republičkog hidrometeorološkog zavoda (RHMZ) Slobodan Sovilj istakao je da je najteži udar prošao, ali da opuštanja nema.

„Dobra vijest jeste da je najintenzivniji dio ovog toplotnog talasa praktično iza nas. Mi smo bilježili temperature i do 40 stepeni, i to u prvom periodu od 5. do 8. avgusta, dok su ovih dana, iako temperature i dalje iznad prosjeka, prijatnije u odnosu na taj period“, izjavio je Sovilj za TV „Prva“ u emisiji „Jutro“.

Danas, u petak 14. avgusta, i sutra u subotu zadržaće se slične temperature od 30 do 33 stepena, dok će na istoku Srbije biti tek oko 28 stepeni. Međutim, meteorolog upozorava da nas od nedjelje čeka novi porast.

U nedjelju, ponedjeljak i utorak ponovo možemo očekivati oko 35 stepeni, a u Beogradu i većim gradovima Vojvodine tada treba računati i na tropske noći. Nakon tog kratkog pika, temperatura će ponovo pasti na 30 stepeni, ali se nastavlja dugačak niz tropskih dana koji je počeo još početkom mjeseca.

Klimatske promjene i afrički vazduh kao uzrok ekstrema

Objašnjavajući uzroke ovakvog vremena, Sovilj je naglasio da je riječ o kombinaciji faktora.

„S jedne strane, uzrok je prisustvo veoma tople vazdušne mase porijeklom sa sjevera Afrike, koja je preko Pirinejskog poluostrva, Francuske, Srednje Evrope i zapadnog Balkana stigla i do našeg područja, gdje je praktično stacionirana tokom čitavog ovog perioda“, objasnio je meteorolog.

Sovilj je posebno istakao da ovakvi intenziteti toplotnog talasa ne bi bili mogući bez uticaja klimatskih promjena, što potvrđuju i analize RHMZ-a i Instituta za meteorologiju.

Vjetar kao neprijatelj na požarištima

Posebno kritična situacija očekuje se na polju bezbjednosti zbog širenja požara. Iako su temperature nešto niže nego prošle nedjelje, vjetar postaje ključni problem.

„Uslovi na terenu su vrlo teški. Iako je temperatura pala, vjetar je pojačan i to možemo da očekujemo i narednih dana. Jak vjetar je izuzetno nepovoljna okolnost za pravljenje novih žarišta i za širenje postojećih požara“, upozorava Sovilj.

Na području Deliblatske pješčare u narednim danima očekuje se jak jugoistočni vjetar sa udarima do 45 kilometara na čas. Istovremeno, u regionu Stolova i brdsko-planinskim predjelima centralne i južne Srbije duvaće pojačan sjeveroistočni vjetar sličnog intenziteta, od 40 do 45 kilometara na čas, i to u periodu od petka do ponedjeljka. Meteorološki uslovi ostaju izrazito nepovoljni i pogodovaće iniciranju novih požara, zbog čega su sve relevantne informacije proslijeđene Sektoru za vanredne situacije.

Kritično nizak vodostaj Dunava

Suša ostavlja dubok trag i na našim rijekama. Sovilj navodi da lokalne padavine koje se javljaju nisu ni blizu dovoljne da poprave hidrološku situaciju.

„Minimum vodostaja Dunava imali smo 4. avgusta kod Bezdana, tada je bio na -169 centimetara, i on je od tog datuma do današnjeg dana porastao samo za oko 30 centimetara“, precizirao je meteorolog.

Zbog velikog deficita padavina u zemljama gornjeg toka Dunava, poput Austrije, Mađarske i Njemačke, u narednih osam do devet dana očekuje se novi pad vodostaja koji će se vratiti na kritične vrijednosti zabilježene 4. avgusta.

Šta nas čeka u septembru i kakva će biti zima?
Ipak, na vidiku je i kraj sušnog perioda. Za septembar stižu ohrabrujuće vijesti.

„Očekujemo višak padavina tokom septembra na području Srbije, od 65 do 90 litara po kvadratnom metru na mjesečnom nivou, u planinskim predjelima i preko 100“, najavio je Sovilj.

Kako je dodao, to znači potpuni zaokret koji će povoljno uticati i na rijeke i na smanjenje rizika od požara.

Kada je riječ o dugoročnoj prognozi za zimu, Slobodan Sovilj ukazuje na uticaj fenomena El Ninjo koji se razvija na Pacifiku.

„To konkretno znači za naš region jednu dinamičnu zimu sa češćim prodorima vlažnog vazduha, sa više padavina. Zbog klimatskih promjena te padavine su češće u vidu kiše, međutim i više temperature od prosjeka“, zaključio je meteorolog.

Do kraja avgusta zadržaće se toplo vrijeme sa blagim oscilacijama, a temperature će biti od 30 do 36 stepeni u većini mjesta, uz i dalje izražen deficit padavina.

(Blic)